Erişilebilirlik

'Bağdat IŞİD Konusunda İran'a Bağımlı'

  • Scott Stearns

Washington ve Tahran Irak’taki IŞİD militanlarını durdurma konusunda ortak hedefe sahip. Ancak uzmanlar, Bağdat hükümetinin ülke içi reformlar konusunda atacağı adımların ve Suriye’deki savaşa nasıl yaklaşacağının Amerika’dan çok İran’a bağlı olduğunu söylüyor

Amerika’nın IŞİD militanlarına karşı gerçekleştirdiği hava saldırıları Iraklı askerlerin ülkenin en büyük barajını tekrar ele geçirmesini sağladı. Ancak Amerika Barış Enstitüsü uzmanı Steve Heydemann’a göre, IŞİD’i Suriye’ye geri itmek için Bağdat hükümetinin daha büyük bir operasyon yapması gerekiyor:

“Amerika, IŞİD sorununu Amerika’nın çözeceği bir sorun olarak değil, Irak merkezi hükümetinin sorunu olarak gördüğünü açıkça ortaya koydu.”

Yeni Irak Başbakanı Haydar El İbadi ile görüşen Almanya Dışişleri Bakanı Frank Walter Steinmeier, Bağdat hükümetinin Iraklı Sünni, Şii ve Kürtleri IŞİD’e karşı bir araya getirmesi gerektiğini söyledi:

“Başbakanın farklı bölgeden ve inançtan grupları birleştirerek hükümette temsil edilmelerini sağlayacağı konusunda büyük umutlar var. Bu şart çünkü ülkedeki durumdan memnun olmayanların IŞİD’e destek vermesini engellemenin tek yolu bu.”

Yeni hükümeti destekleyip destekleme konusunda karar vermeye çalışan Sünni liderler milislerle savaşmadan önce Şiiler’in hakimiyetindeki güvenlik güçlerinde değişikliğe gidilmesini istiyor.

Iraklı Dulaymi aşireti lideri Ali Hatem el Süleyman, El İbadi’nin işe Sünniler’den militanlarla savaşmalarını isteyerek başlayamayacağını söylüyor:

“IŞİD bizim için büyük bir sorun değil. Dertlerimizin kaynağı da değil. El İbadi’nin öncelikle güvenlik ve istihbaratta temizliğe gitmesi gerekiyor.”

Amerika Barış Enstitüsü uzmanı Steve Heydemann’a göre, bu da İran’ı ilgilendiriyor. Çünkü bu durumu İran yarattı ve Irak’ta etki sahibi olmaya devam ediyor:

“Hangi Şii’nin Irak’ta başbakan olduğu onlar için çok fark etmiyor. İran’ın Irak’taki etkisi devam edecek. Daha geniş bölgesel politikalara bakarsak Irak hükümetinin Esat rejimine sessiz ancak istikrarlı desteği de sürecek.”

İran yalnızca Suriye hükümet güçlerini desteklemiyor. Aynı zamanda Suriye’yi Hizbullah’ı silahlandırmak için kullanıyor.

Amerikan Üniversitesi’nden Profesör Guy Ziv, Washington ve Tahran arasında artan ortaklığın bunu değiştirebileceğini söylüyor:

“İran’dan Lübnan’da Hizbullah’a çok sayıda sevkiyat gerçekleşti ve bunların birçoğu İsrail tarafından ele geçirildi. İran ve Amerika arasındaki ilişkinin bu durumu değiştirmesi umut edilebilir.”

Ancak Amerikalı eski büyükelçi Adam Ereli’ye göre, IŞİD’in ortak düşman olmasının, Washington ve Tahran arasındaki temel farklılıkları gidermesi mümkün değil:

“Hangi konuya bakarsanız bakın… Hamas, Suriye, Irak, nükleer silahlar, İran’da insan hakları… Bu konulardaki tutum ve politikalarda bir değişiklik yok. Bu politikalar bizim ve müttefiklerimizin çıkarlarına aykırı.”

Haydar El İbadi’nin IŞİD’le etkili bir biçimde mücadele edebilmesi için Amerika’ya ve İran’a olduğu kadar ülkedeki Sünniler’i ve Kürtler’i de hükümetini destekleme konusunda ikna etmeye de ihtiyacı olduğu kesin.

XS
SM
MD
LG