Erişilebilirlik

Başkan Obama Asya Gezisine Başlıyor

  • William Ide

Amerika Başkanı Barack Obama’nın Asya gezisi, Çin’in bölgeye hakim olma isteğinin, kaygıları arttırdığı bir ortamda gerçekleşiyor. Bu kaygıların temelinde ise, Çinli uzmanların Kırım’ı model alarak komşularıyla olan toprak anlaşmazlıklarında Rusya’nın Ukrayna’da yaptığına benzer bir yol izleyebileceği tedirginliği yatıyor.

Ukrayna dünyanın en dinamik bölgelerinden birinde gelişen olaylardan çok uzak görünse de Amerikalı yetkililerin aklından çıkmıyor.

Amerika’nın Pasifik Filosu komutanı, Pasifik bölgesinde Kırım benzeri olaylardan kaçınılması gerektiği uyarısında bulundu. Ayrıca Dışişleri Bakanlığından üst düzey bir yetkili Kongre'de yaptığı açıklamada Rusya’ya uygulanan yaptırımların, Moskova’nın eylemlerini model olarak almayı düşünebilecek Çin üzerinde caydırıcı bir etki yapması gerektiğini belirtti.

Çin’in askeri gücü ve güveni arttıkça, Doğu Çin Denizi’ndeki adalar konusunda Japonya’yla, ya da Güney Çin Denizi’nde Filipinler ve diğer ülkelerle giderek büyüyen uyuşmazlıklar içine düşüyor

Siyaset Bilimi uzmanı Jean-Pierre Cabestan, Pekin’in bölgedeki mevcut durumu değiştirme hevesi taşıdığının kesin olduğu görüşünde. Ancak Cabestan’a göre Kırım’da olup bitenlerle Çin’in Asya’daki uyuşmazlıkları arasında büyük farklılıklar var: “Bir kere, Japonya Amerika’nın müttefiki bir ülke. Amerika’yla arasında, Amerika’yı müdahaleye zorunlu kılan bir güvenlik anlaşması var. Çin bunu biliyor. Hatta şimdi bunu çok daha iyi biliyor. Çünkü Obama yönetimi Senkaku Adaları’yla ilgili olası bir silahlı çatışmaya Amerika’nın da müdahil olacağı yönünde Çin’e çok net mesajlar verdi.”

Başkan Obama’nın Güney Kore, Malezya ve Filipinleri’inde aralarında bulunduğu 4 ayaklı Asya gezisinde ilk durağı Japonya olacak. Bu ülkelerin hepsinin Çin’le uyuşmazlıkları var.

Amerika, anlaşmazlıklarda taraf tutmayacağını bildiriyor. Ancak Washington’un bölgedeki varlığını yeniden dengeleme çabaları Çin’de kaygılara yol açtı.

Siyaset bilimcisi Xie Tao’ya göre Obama’nın bölgedeki müttefiklerine güvence vermek için ne yapacağını Pekin yakından izleyecek. Uzman, Obama’nın ya bölgesel istikrarı geliştirmeyi savunarak arabulucu rolü oynayacağını ya da komşularının Çin ile olumsuz algılarını ön plana çıkaracağını söylüyor: “Umarım, Obama Çin’i kuşatma altına almak için buraya gelmediğine Pekin’i ikna edecek adımlar atar.”

Çin’de bazı kesimler Amerika’nın Asya’ya ağırlık vermesini, Pekin’in yükselişini kontrol altına girişimi olarak görüyor. Bu kesimler Washington’un eylemlerinin, bölgedeki müttefiklerini gerginlik yaratma konusunda cesaretlendirdiğini de savunuyor.
XS
SM
MD
LG