Erişilebilirlik

7 Nisan Amerikan Basınından Özetler


Amerika’daki tüm büyük gazeteler bugünkü ana sayfalarında Amerika’nın İdlib’deki kimyasal saldırı sonrasında Amerika’nın harekete geçerek dün akşam Suriye’ye Tomahawk füzeleriyle müdahale etmesine ve Çin Devlet Başkanı Xİ Jingpin’in Amerika ziyaretine geniş yer ayırıyor.

New York Times, Başkan Trump’ın Esat’a uyarısı olarak nitelediği füzeli müdahalenin kimyasal saldırının başlatıldığı üssü hedef aldığını yazıyor. Habere göre Trump, Florida’daki Mar-a-Lago malikanesinden yaptığı açıklamada, müdahale kararı vermesinde uluslararası toplumun şimdiye kadar Suriye’deki iç savaşa kayıtsız kalmasının rol oynadığını dile getirdi. Esat’ı değiştirmek için yıllardır yapılan bazı girişimlerin büyük başarısızlıkla sonuçlandığını söyleyen Trump, bunun sonucu olarak mülteci krizinin artarak devam ettiğini belirtti. Ayrıca bölgenin istikrarsızlığa sürüklendiğini, bu durumun da Amerika ve müttefiklerini tehlikeye attığını dile getirdi ABD Başkanı.

Gazete ayrıca Rusya’nın tepkisine de yer vermiş. Vladimir Putin’in sözcüsü Dimitri Peskov, Amerika’nın El Şayrat üssüne 59 adet Tomahawk füzesi atmasını, zaten sorunlu olan Amerika-Rusya ilişkilerine yeni bir darbe indirdiğini söyledi. Saldırının uluslararası terörle mücadele adına hiçbir başarı sağlamadığını söyleyen Peskov, tam tersine, teröre karşı uluslararası bir koalisyon cehpesi oluşturmanın, şimdi çok daha zor olacağını kaydetti. Gazete, Trump’ın İdlib’deki kimyasal saldırıdan çok kısa süre sonra müdahale kararı almasının birçok çevreleri şaşırttığını yazıyor. Trump Yönetimi’nden gündüz yapılan açıklamalarda askeri seçeneğin ele alındığı belirtilmişti. New York Times’a göre akşam hemen müdahaleye geçilmesinin amacı ise azami ‘sürpriz’ etkisi yaratmak ve askeri müdahaleleri ince eleyip sık dokuyarak tartışan, aşırı titiz Obama Yönetimi’yle ciddi bir tezat oluşturmak. Habere göre Trump, çoğu kendisiyle beraber Mar-a-Lago’da bulunan ulusal güvenlik danışmanlarıyla yaptığı toplantılardan sonra, Çin Devlet Başkanı Xi Jingpin’le akşam yemeğine oturmadan önce füzeli müdahale kararını verdi. New York Times, Beyaz Saray’ın ilk kez Esat’a karşı askeri güç kullanma talimatı verdiğini hatırlatıyor. Başkan Trump’ın Ulusal Güvenlik Danışmanı Korgeneral H.R. McMaster, Amerika’nın dün akşamki müdahalesinin Esat’ın kimyasal silah kullanma kapasitesini ortadan kaldırmayacağını ama azaltacağını belirtti.

Öte yandan Cumhuriyetçi Parti’nin iki etkin senatörü John McCain ve Lindsey Graham, saldırı kararını övgüyle karşıladı ve Esat’ın hava güçlerini de yerle bir etme girişiminde bulunarak Trump’ı bir adım daha ileri gitmeye çağırdı. Bir destek mesajı da İsrail Başbakanı Benjamin Netahyahu’dan geldi. Gazete, Salı günü Moskova’ya gidecek olan Dışişleri Bakanı Rex Tillerson’ın Esat Hükümeti’nin kimyasal silah saldırılarına son vermesi için Rusya’nın ağırlığını koyması gerektiği mesajını götüreceğini yazıyor.

New York Times bugün ayrıca Obama Yönetimi’nin dışişleri bakanı yardımcılarından Antony Blinken imzalı makaleye yer veriyor. Blinken, Trump’ın Esat rejimini vurma kararının doğru olduğunu savunuyor. Blinken’a göre bir diktatör, kimyasal silah kullanarak en temel uluslararası kuralları ihlal ettiği takdirde tüm dünyanın harekete geçmek için Amerika’ya baktığını, bu görevi yerine getiren Trump’ın doğru yaptığını yazıyor. Ancak Blinken’a göre Trump için asıl sınav, şimdi başlıyor. Suriye’de etkili bir ateşkes sağlamak, kimyasal ve biyolojik silahların kullanımını engellemek ve hatta ülkede barışçı bir iktidar devir-teslimi gerçekleştirmek gibi, Obama Yönetimi’nin elinden kaçırdığı fırsatlar, şimdi değerlendirilebilir.

New York Times’ın yayınladığı David Sanger imzalı değerlendirmede ise başkanlığının 77‘inci gününde Suriye’ye askeri müdahalede bulunan Başkan Trump’ın, Beyaz Saray’a ve yönetime kaosun hakim olduğu şeklindeki genel algıyı değiştirme imkanı olduğu yazılı. Değerlendirmeye göre Amerika’nın dün akşamki müdahalesi, Dışişleri Bakanı Tillerson ve Putin arasında haftaya yapılacak görüşmeyi de şekillendirecek. Görüşme, Rus liderle Trump Yönetimi’nden üst düzey bir yetkilinin ilk yüzyüze görüşmesi olması açısından önemli. David Sanger, müdahalenin Trump için fırsatlar kadar bazı riskleri de beraberinde getirdiğinin altını çiziyor. Yazar, Esat’a barbarlığının bedelini ödetmenin verdiği doyum hissinin birkaç hafta içinde kaybolmaya başlayacağı öngörüsünde bulunuyor. Sanger’a göre Putin, Suriye üzerindeki nüfuzunu azaltacak bir anlaşmaya girmez. Öte yandan Esat’a odaklanmak, Trump’ı, Ortadoğu’daki ana önceliği olan IŞİD’i mağlup etme emellerinden saptırabilir. Suriye çökerse İslamcı teröristler için sığınak haline gelir. Eski Dışişleri Bakanı John Kerry’nin bakanlığının son 18 ayını Suriye’de siyasi anlaşma sağlamaya harcadığını ancak bunun işe yaramadığını hatırlatan yazar ayrıca Trump’ın Suriye’ye barış getirme konusunda hiçbir somut planı olmadığının da altını çiziyor.

Washington Post da Başkan Trump’ın Suriye müdahalesine ve Çin Devlet Başkanı Xi Jingpin’in Amerika ziyaretine yer ayırıyor. Gazete, Çin-Amerika ilişkilerinde son derece önemli rol oynayacak olan bu ziyaretin Amerika’nın Suriye’ye füzeli müdahalesiyle farklı bir boyuta büründüğü yorumunda bulunuyor. Gazete, Trump ve Xi’nin akşam yemeği üzerine dondurma yerken ve bir yandan da Kuzey Kore, ticari ilişkiler ve diğer meseleleri alırken Amerika’nın Suriye’ye 59 adet füzel fırlattığını yazıyor. Çin, Amerika’nın Suriye’ye tek taraflı olarak müdahale etmesini istemiyor, tam tersine uzun süredir çok taraflı bir yaklaşımdan yana olduğunu vurguluyor. Washington Post, füzeli müdahalenin zamanlamasının dikkat çekici olduğunu yazıyor çünkü Trump-Xi zirvesi, Uzaydoğu’ya ciddi bir belirsizliğin hakim olduğu bir ortamda gerçekleşti. Kuzey Kore’nin nükleer denemeleri, Amerika-Çin ticari ilişkilerinin yeniden müzakere edilmesi, Tayvan ve Güney Çin Denizi meseleleri, iki liderin gündem maddeleri arasındaydı. Şimdi buna bir de Suriye eklendi. Gazete, Xi’nin bu gibi süprizlerden hoşlanmadığını yazıyor. Halk önündeki faaliyetlerin adeta koreografik bir şekilde tasarlandığı Çin’e alışık olan Xi Jingpin, Amerika’nın Suriye’ye füze fırlattığı sırada gazetelerde Trump’ın elini sıkarken çekilen fotoğraflarının basılmasından hiç hoşlanmayacak. Gazeteye göre kimi uzmanlar, Trump’ın Suriye müdahalesiyle Çin’e bir mesaj gönderdiği görüşünde. Trump, Çin’e, ”Kuzey Kore konusunda beni askeri seçeneğe başvurmak zorunda bırakma. Bu, Kore Yarımadası’nda savaş anlamına gelir” mesajı verdi. Gazete, Trump’ın, Obama’nın cesaret edemediği herşeyi yapmaya hazır olduğu mesajını da verdiği yorumunda bulunuyor.

XS
SM
MD
LG