Erişilebilirlik

Amerika'da Vasiyetname Hazırlama Alışkanlığı Yaygın


Amerika'da Vasiyetname Hazırlama Alışkanlığı Yaygın

Amerika'da Vasiyetname Hazırlama Alışkanlığı Yaygın

Amerikalılar’ın bir kaza veya hastalık sonucunda iradelerini kaybetmeleri ve kendi adlarına karar verememeleri durumunda ne gibi adımlar atılmasını belirledikleri açık vasiyetlere ilgi artıyor

Amerika’da yetişkinlerin yüzde 45’i, öldükten sonra mal varlıklarının nasıl paylaştırılmasını istediklerini gösteren vasiyetnameler hazırlatıyor. Amerikalılar’ın bir kaza veya hastalık sonucunda iradelerini kaybetmeleri ve kendi adlarına karar verememeleri durumunda ne gibi adımlar atılmasını belirledikleri açık vasiyetlere ilgi giderek artıyor.

Iowa eyaletinde yaşamının son günlerini geçiren hastaların kaldığı bir bakımevinde de yeni bir tür vasiyetname gündemde. “Ahlaki” ya da “manevi vasiyetname” olarak anılan bu belge, bir çok kişinin ilgisini çekiyor. Bu fikir, aslında Tevrat ve İncil’deki bir hikayeye dayanıyor. Ölmek üzere olan Yakup peygamber, çocuklarına, İbranice “tzavaah” olarak adlandırılan ve Türkçe’de “manevi malvarlığı” olarak tanımlanabilecek bir belge verir. Yaşlıların bilgi, görgü, öğüt ve düşüncelerini genç nesillere iletmeleri, Kızılderili kabile kültürünün de ayrılmaz bir parçası.

Iowa eyaletindeki West Des Moines kentinde bulunan bir bakımevinde çalışan Joel Fry, son günlerini yaşayan hastaların manevi vasiyetnamelerini hazırlamalarına yardımcı oluyor. Fry’a göre manevi miras, belki de maddi mirastan çok daha önemli. Fry bunu şöyle açıklıyor:

“Manevi vasiyetnameler hazırlanırken kişiler öncelikle hayattan öğrendikleri derslerden yola çıkıyor. Yaşamınız boyunca hayata dair neler öğrendiniz? Yaşamınızı değiştiren büyük olaylar sizi nasıl etkiledi? Çocuklarınızın doğumu, evlilikler, ailedeki ölümler sizde ne gibi izler bıraktı? Bu önemli olaylar, sizin için ne anlama geliyor? Karakterinizin oluşumunda, sizi siz yapan özelliklerin ortaya çıkmasında bu olaylar nasıl rol oynadı? Hastalarımız, manevi miraslarını hazırlarken bu gibi sorulardan yararlanıyor.”

Bakımevi görevlisi Joel Fry, bir çok hastanın geride sadece malvarlığı değil, daha derin ve anlamlı bir miras bırakmak istediğini söylüyor. Fry şöyle devam ediyor:

“Manevi vasiyetler aslında kişilere, hayatla hesaplaşmaları ve bunu yakınlarıyla paylaşmaları için büyük bir fırsat veriyor. Nereden geliyoruz, nereye gidiyoruz? Biz, kimiz? Hayatımız boyunca aldığımız kararların önemi ve anlamı nedir? Bu kararları almamıza yol açan özelliklerimiz nelerdir? İşte tüm bu felsefi sorulara verilecek cevaplar, yaşamının sonuna yaklaşmış kişiler için hayatın faturasını çıkarmak anlamına geliyor. Bu tür vasiyetnameler ayrıca kişilerin pişmanlıklarını dile getirmelerine ya da uzun zamandır bazı davranışları yüzünden suçladıkları kişilere “seni bağışlıyorum” demelerine de yardımcı oluyor.”

Joel Fry, Minnesotalı bir aile doktoru olan Bruce Baines’in manevi vasiyetnameler hakkında hazırladığı bilgilerden yararlanıyor. Doktor Baines, www.ethicalwill.com adlı İnternet sitesinde örnek vasiyetnamelere yer veriyor. Bunlardan biri de 64 yaşında dul bir kadın olan Roberta Goodman’a ait. Manevi vasiyetnamesinden bir bölüm okuyan Roberta Goodman, bakın neler söylüyor:

“Manevi vasiyetimi okuyanlar: Benim için ne kadar önemli olduğunuzu bilmenizi istiyorum. Sizleri çok seviyorum. Keşke Tanrı bizleri önce yaşlı,
sonra genç olarak yaratsaydı: böylece yaşamımız boyunca edindiğimiz tecrübelerden gençken yararlanabilirdik.”

Emekli bir hemşire olan Roberta Goodman, şimdi West Des Moines kentindeki bakımevinde gönüllü olarak çalışıyor. Goodman, manevi vasiyetnamenin maddi değeri olmadığını, ancak aslında paha biçilmez olduğunu söylüyor. Aklına gelen düşünceleri kağıt parçacıklarına, not defterlerine hatta telefon rehberinin kenarlarına yazan Goodman bunlara “hafıza kutuları” adını veriyor:

“Annem ve babam bana hep “evden dışarı her adım attığında aileni temsil ettiğini unutmamalısın” derdi. Ailemi, mensup olduğum kiliseyi, hatta ülkemi temsil ediyordum. Yazdığım düşünceler de genellikle dürüstlük üzerine - yalan söylememek, başkalarını aldatmamak, inançlarını sonuna kadar savunmak - bu gibi konular aklıma geliyor hep.”

Roberta Goodman, yazdıklarının, çocuklarına rehber olacağını ve hayatlarında önlerine çıkan fırsatlardan yararlanırken yapacakları seçimlerde yol göstereceğini umduğunu söylüyor:

“Çocuklarımın kendi değer yargılarını oluşturmalarını ve bunları aileleriyle paylaşmalarını istiyorum. Ayrıca onlardan benim bazı isteklerimi de yerine getirmelerini bekliyorum.”

Goodman’ın istekleri arasında yaşamının sonuna geldiğinde ölümü bir hastane odasında değil, kendi evinde karşılamak var. Bakımevinde çalışan bir başka görevli de eskiden rahip olan, şimdi ise hemşirelik yapan Gary Burkhart. Burkhart da Roberta Goodman gibi manevi mirasını hazırlıyor. Burkhart’ın mirası, çocuklarına yazdığı mektuplardan oluşuyor:

“Mektuplarımda çocuklarıma güç vermeye ve onları yüreklendirmeye çalışıyorum. Onlarla ne kadar gurur duyduğumu söylemek için yaşamımın sonunu beklememem gerektiğini düşünüyorum. Çünkü bu işi yapmak için ölümü beklersem belki de çok geç kalabilirim. Çocuklarımın, benim kim olduğumu, hayat hakkında neler düşündüğümü bilmelerini istiyorum.”

Gary Burkhart, manevi mirasını yazmanın kendisi için adeta bir terapi olduğunu söylüyor:

“Bu mirası yazmak, psikolojik olarak bana çok yardım etti. Kendimi aileme, çocuklarıma, anne-babama anlatabilmiş olmanın verdiği tatmin duygusu, gerçekten de paha biçilmez.”

Joel Fry, manevi vasiyetname hazırlamak için kimsenin tanınmış bir yazar olması gerekmediğinin altını çiziyor. Fry şunları söylüyor:

“İşe bir liste yaparak başlayabilirsiniz. Örneğin birden otuza kadar, sizin için hayatta en önemli şeyleri sıralayın. Sonra da bu listeden yola çıkarak düşüncelerinizi genişletin. Bazı kişilerse miraslarını videoya kaydediyor. Kameranın karşısına geçiyor ve kendilerini ve beklentilerini anlatıyorlar.”

Bakımevinde çalışan tüm görevliler, burada tanık oldukları en acı şeylerden birinin, bazı hastaların irade ya da akıllarını yitirmeden önce manevi miraslarını hazırlama çabası içine girmeleri ve adeta zamana karşı yarışmaları olduğunu söylüyor.

XS
SM
MD
LG