Erişilebilirlik

Almanya ile “Soykırım” Krizi Senaryoları


Berlin’de federal hükümete yakın çevreler, 1915’de yaşananları ‘soykırım’ olarak niteleyen önergenin Federal Meclis'te 2 Haziran'da oylanması ve büyük bir ihtimalle kabul edilmesinden sonra Türk-Alman ilişkilerinde gerilimli bir dönem yaşanacağını düşünüyor. Hükümet çevreleri oylama sonrasında Ankara’nın ‘resmi şekilde sert bir tepki’ vereceğini ve konunun iki ülke arasında diplomatik krize yol açabileceğini tahmin ediyorlar.

Son haftalarda komedyen Jan Böhmermann’ın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a hakaret dolu şiiri ile gerilen ilişkilerin, bu kez farklı bir boyutta derinleşerek artacağından ve Almanya’nın Ankara Büyükelçisi Martin Erdmann’ın Dışişleri Bakanlığı’na çağrılarak uyarılacağından yola çıkılıyor. Almanya’nın Ankara Büyükelçisi bir yıl içinde ikisi Cumhurbaşkanı Erdoğan’a hakaret gerekçesiyle üç kez Dışişleri Bakanlığı’na çağrılmıştı.

"Büyükelçiler karşılıklı olrak merkeze çağrılabilir"

İsmini vermek istemeyen üst düzey bir Federal Dışişleri Bakanlığı yetkilisi, olası ‘soykırım’ kararıyla Ankara’nın tepkisinin nasıl olacağını tam olarak kestirmenin zor olduğunu, büyükelçilerin karşıklıklı olarak merkeze çağrılabileceğinden yola çıkıyor. Söz konusu yetkili Büyükelçi Erdmann’ın Ankara tarafından ‘istenmeyen adam’ anlamına gelen persona non grata ilan edilerek Berlin’e dönmesini ‘gerçekleşme ihtimali çok az bir senaryo’ olarak niteliyor.

Türkiye, geçen yıl 1915 olaylarını ‘soykırım’ olarak tanımlayan başka benzer kararlarla karşı karşıya kaldı. Katoliklerin ruhani lideri Papa Francis'in 'soykırım' ifadesini kullanmasında sonra, Türkiye Papa'yı kınayan açıklamalar yaparken, Vatikan Büyükelçisini geri çağırdı. Gene aynı şekilde Avusturya Parlamentosu’nun, ‘soykırım‘ kararı almasına tepki gösteren hükümet Viyana Büyükelçisi Hasan Göğüş’ü dört aylığına merkeze çekmişti.

Kılıç: Almanya'nın diğer meclislerin hatalarını tekrarlamamasını umuyoruz

Bu arada Berlin’de çıkan Der Tagesspiegel gazetesine 1915 olayları ve “soykırım“ oylamasıyla ilgili bir demeç veren Gençlik ve Spor Bakanı Çağatay Kılıç, Almanya’nın diğer meclislerin hatalarını tekrarlamamasını umuyoruz dedi. Tarihsel olaylar hakkında yargıda bulunmanın meclislerin görevi olmadığını belirten Kılıç, üç milyona yakın Türkiye kökenli göçmenin yaşadığı Almanya’nın Türkiye için özel bir anlamı olduğunu söyledi. Bakan Kılıç, soykırım konusunun siyasi değil, hukuksal bir konu olduğunu açıkladı.

Ankara‘ da ise Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın gündeme dair basın toplantısında, ‘Almanya Federal Meclisi'nde 2 Haziran'da bir oylama yapılacak. Metin bizim elimize geçtiğinde detaylı bir inceleme yapmamız mümkün olacak. Soykırım ciddi bir iddiadır. Delil olmadan iddiada bulunmak ciddi istismar demektir’ şeklinde açıklama yaptı. Sözcü Kalın, ‘Ortak tarih komisyonu kurulması çağrısı yaptık. Ne Ermenistan'dan, ne de diğer ülkelerden bir cevap gelmedi. Peki siz neden korkuyorsunuz, tarihten mi, belgelerden mi korkuyorsunuz? Bu çağrımız hala geçerlidir. Tarihçilerin yapacağı kapsamlı bir çalışmayla o dönemin aydınlatılması hem Türk, hem Ermeni vatandaşları için önemli bir kazanım olacaktır’ dedi.

Başbakan Angela Merkel İstanbul’da gerçekleştirilecek Birleşmiş Milletler Dünya İnsani Yardım Zirvesi’ne katılmak üzere 22 Mayıs’ta Türkiye’ye gidecek. Merkel’in Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşüp-görüşmeyeceği ise şu an için belli değil. Ancak ‘soykırım’ konusunun olası bir ikili görüşmede gündeme gelebileceği belirtiliyor.

XS
SM
MD
LG