Erişilebilirlik

ABD-Rusya İlişkilerinde Yeni Putin Dönemine Doğru

  • Andre de Nesnera

Rusya Devlet Başkanı Dimitri Medvedev gelecek yıl Başbakan Vladimir Putin ile görev değişimi yapacak. Değişim, Washington-Moskova ilişkilerini etkileyecek mi?

Rusya Devlet Başkanı Dimitri Medvedev gelecek yıl Başbakan Vladimir Putin ile görev değişimi yapacak. Değişim, Washington-Moskova ilişkilerini etkileyecek mi?

Rusya Devlet Başkanı Dimitri Medvedev gelecek yıl Başbakan Vladimir Putin ile görev değişimi yapacak. Değişim, Washington-Moskova ilişkilerini etkileyecek mi? Amerika’nın sesi muhabiri Andre de Nesnera bu sorunun yanıtını araştırdı.

Rusya uzmanları, Vladimir Putin’in gelecek yılki devlet başkanlığı seçimlerinde adaylığını koyması ve yeni hükümette başbakan olması beklenen Dimitri Medvedev’in yerini almasının sürpriz olmadığı görüşünde.

Uzmanlar, siyasi muhalefetin ezildiği ve hükümetin medyanın büyük bölümünü kontrol ettiği Rusya’da Putin’in seçilmesine garanti gözüyle bakıyor.

Putin’in devlet başkanlığının Amerika-Rusya ilişkileri üzerinde etkisinin ne olacağı ise henüz açıklık kazanmış değil.

Amerika Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Mark Toner bu konuda şu değerlendirmeyi yaptı:

“Rusya’da kimin devlet başkanı olacağı, Rus halkının karar vereceği bir konu. Biz Amerika olarak kim devlet başkanı olursa onunla birlikte çalışmayı amaçlıyoruz. Çünkü bunun hem Amerika hem Rusya hem de dünyanın ortak çıkarlarına uygun düştüğüne inanıyoruz.”

Birçok uzman Washington ile Moskova arasındaki ilişkilerin, Rusya ile Gürcistan arasında kısa süren bir savaşa sahne olan 2008 yılına kıyasla daha iyi olduğu görüşünde. O tarihten bu yana Medvedev’in devlet başkanlığı döneminde Washington ile Moskova büyük bir silah kontrol anlaşması imzaladı ve iki ülke arasında Afganistan, İran ve Libya gibi konularda işbirliği arttı.

Columbia Üniversitesinde Rusya uzmanı olan Robert Legvold, Amerika-Rusya ilişkisini yavaş düzelen bir süreç olarak tanımlarken ihtiyatlı konuşuyor:

“Ama hikayenin bir de öteki yüzü var. Bu ilişki her an bozulabilir. Düzelmenin devam edeceği konusunda bir garanti yok. İlişki, taraflardan birinin, ya da ikisinin birden hırçın ya da abartılı biçimde tepki göstereceği herhangi bir olayla bozulabilir. Belki de olayların kendisi böyle bir tepkiyi haklı gösterebilir.”

Legvold, ilişkilerin Amerikan başkanlık seçimlerinin sonucu tarafından etkileneceği görüşünde:

“Rusya’daki seçimlerden çıkacak sonucu biliyoruz. Washington‘da Obama yönetimi, Mart ayındaki seçimden sonra Rusya’nın politikasının temelde değişmeden devam etmesini bekliyor. Ama bence Kasım 2012’deki Amerikan seçimlerinden aynı devamlılığın çıkacağını tahmin etmek çok güç.”

Birçok uzman, Legvold’un Putin’in devlet başkanı olmasıyla, Amerika-Rusya ilişkilerinde değişiklik olmayacağı yolundaki görüşüne katılıyor.

Carnegie Barış Vakfında görevli Matthew Rojansky, Putin’in başbakan olarak, tüm emirleri vermese bile Amerika ile ilişkilerde alınan önemli kararları onayladığını hatırlatıyor.

Örneğin, yeni START ( Stratejik Silahlar Anlaşması)’ın değişeceğini sanmıyorum. Afganistan’daki işbirliği de değişmeyecek. Libya ‘da yasak hava sahası ilanı öngören BM karar tasarısını Rusya engellemedi. Bu Moskova için güç bir karardı. Putin’in bu konuda çekinceleri vardı ve bu çekincelerini dile de getirdi. Ama sonuçta Medvedev ile karar tasarısını engellememe konusunda görüşbirliğine vardı. Sanırım Putin ve Medvedev birlik içinde çalışan bir ikili.

Rojansky. Amerika-Rusya ilişkilerinin özde değişmese bile havasının değişebileceği görüşünde.

Obama, Medvedev ile ilişkisini geliştirmeye büyük önem verdi. Bu anlaşılır bir karardı. Bu Obama için nispeten kolay oldu çünkü kendisi ve Medvedev benzer kökenden geliyordu. İkisi de hukukçuydu, teknoloji meraklısıydı. İkisinin de dış dünyaya bakışı küreselciydi. Putin hiç de böyle bir kişi değil. Putin ve Obama’nın kişilik ve karşılıklı ilgiye dayanarak çok aktif bir ilişki geliştirmelerini beklemiyorum. Böyle bir şey olamaz.

Uzmanlar bir konuda kesin konuşuyor: “Amerika-Rusya ilişkileri son yıllarda öyle bir noktaya ulaştı ki gerilim-dolu Soğuk Savaş günlerine dönüş artık mümkün olamaz.”

XS
SM
MD
LG