Erişilebilirlik

ABD Kölelik Tarihi Beyaz Perdede

  • Penelope Poulou

Steve McQeen’in “12 Years a Slave-12 Yıl Köle” adlı filmi, köleliği çarpıcı bir şekilde beyaz perdeye yansıtıyor. Film, aynı zamanda Amerika’nın, kölelik tarihine yeniden bakmasını ve tarihin süzgecinden yeniden geçirmesini sağladı.

Birçok benzer filmde olduğu gibi “12 Years a Slave -12 Yıl Köle” filmi de güney eyaletindeki pamuk tarlalarında geçiyor. Fakat Steve McQeen’in filmini diğerlerinden ayıran özellik, özgür bir adamın evinden kaçırılıp, köle olarak satılmasını konu alması.

Gerçek bir hikayeye dayalı olan filmin kahramanının ismi Solomon Northup.

Filmin yönetmeni Steve McQeen filmdeki amacını açıklıyor: “Filme bu açıdan yaklaşmamın amacı, izleyen herkese, birisinin özgür bir insanı alıp, acımasızca köleliğin bir parçası haline getirmesi gibi talihsiz bir durumu gösterebilmekti. ”

Northup’u canlandıran Chiwetel Ejiofor, müthiş bir oyunculuk performansı sergiliyor: “Bu, dünya tarihinde kurulmuş en acımasız sistemlerden birinin hikayesi. Aynı zamanda bu sistemden kurtulmaya çalışan ve bunu gerçekten başaran birinin öyküsü…”

Sinema tarihçisi Dexter Gabriel, yapımın bir çığır açtığını belirtiyor: “Film, köleliği en çarpıcı şekliyle yansıtıyor, neredeyse kölelik hakkında yapılmış eski filmleri, bu filmlerde pamuk tarlalarında yaşananları, kısacası sahtekarlıklarını ortaya çıkarıyor.”

Gabriel, 1939 yapımı Rüzgar Gibi Geçti gibi filmlerin aslında yanlış bilgi verdiklerini, kölelerin sahipleriyle uyum içinde yaşamadıklarını söylüyor.

Bu tür söylemler, medeni haklar hareketiyle azalmaya başlamıştı.

1977’de yayınlanan Kökler adlı dizi de, köleliğin acımasızlığını ortaya koyan ilk denemeydi. Fakat Gabriel, Afrika kökenli Amerikalıların deneyimlerinde, köleliğin bütünün sadece bir parçası olduğunu söylüyor: “Köleliği bir göçmen hikayesi gibi gösterme çabasında, Afrika kökenli Amerikalıları da bu temada herkes gibi göstermeye çalışıyor.”

Steven Spielberg’in 1997 yapımı Amistad adlı film de, köleleri taşıyan aynı isimdeki bir gemide çıkan isyanı konu alıyordu. Gabriel, filmi kaçırılmış bir fırsat olarak yorumluyor: “Spielberg’in filmi, kölelerin isyanından çok, Amerika’nın kurucularının ve köleliğin kaldırılmasını savunan avukatların mahkeme salonlarındaki dramını öne çıkarıyor.

Quentin Tarantino’nun “Django Unchained- Zincirsiz adlı yapımı köleleri intikam alan bir kahraman olarak gösterdi. Ama Gabriel’e göre, Django’nun bu hikayesi gerçekçi değil: “Saçma olsa da sonunda masalımsı bir köle filmi.”

12 Yıl Köle de filmin tonu biraz daha ağır. Bazıları filmin köleliği çok katı şekilde tanımladığı görüşünde: “Kölelik, çok uzun bir süre bu ülkenin bir parçası olmuş. Bence herkesin bir şekilde bunu kabullenmesi gerekiyor.”

Sinemalarda bir asırdır devam eden köle filmlerinden sonra, 12 Yıl Köle filmi bu tarihsel olguyu tekrar düşünmek için bir fırsat sunuyor.
XS
SM
MD
LG