Erişilebilirlik

ABD IŞİD'le Mücadelede Koalisyon Arayışında

  • Scott Stearns

Amerika Dışişleri Bakanı John Kerry, IŞİD militanlarına karşı uluslararası bir koalisyon kurulmasını amaçlayan diplomatik çabalara öncülük ediyor. Peki bu nasıl bir koalisyon olabilir?

Irak topraklarında IŞİD’e karşı hava saldırıları düzenleyen Amerika, şimdi bunu Suriye’deki militanları da kapsayacak şekilde genişletmek üzere uluslararası destek arıyor.

NATO Zirvesi için Galler’e hareket etmeden önce Estonya’da konuşan Başkan Barack Obama, IŞİD’e karşı oluşturulacak koalisyonu en fazla zora sokacak unsurun Suriye’deki iktidar boşluğu olduğunu söyledi: “IŞİD’in işgali altındaki bölgelerde Sünni aşiretlerine erişmemiz için gerekli olan bölgesel koalisyonu oluşturmak zamanımızı alacak. Ayrıca hava saldırılarını sürdürmeye devam etmemiz gerektiği gibi, yerde de müttefiklere ihtiyacımız olacak. Hedefimiz açık. O da bir daha tehdit oluşturmaması için IŞİD’e destek kaybettirmek ve bu örgütü yıkmak.”

Uzman Nora Bensahil’e göre bu tarz bir koalisyona katılacak ortaklar, çok farklı katkılar sunabilir: “Amerika, IŞİD’e karşı ortak çıkarlara sahip olan ülkelerden bir koalisyon oluşturmaya, örgüte karşı diplomatik ve ekonomik çabaları güçlendirmeye, mali yaptırımlar uygulamaya ve istihbarat paylaşmaya çalışıyor. Hatta bazı ülkeleri hava saldırılarına katılmaya ikna etmek için çaba harcıyor.”

Ancak bu çabaların, IŞİD’le doğrudan çatışmaya giren Irak’taki askeri güçlerle koordine edilmesi gerekiyor.

Bensahel, “Ne zaman olursa olsun IŞİD’i geri püskürtecek asıl güçler yerel güçler olacak. Bu da eğitim ve askeri danışmanlık hizmetlerinin önemini ortaya çıkarıyor. Amerika da bunu yapmaya çalışıyor,” diyor.

Ulusal Terörle Mücadele Merkezi Başkanı Matthew Olsen de IŞİD’in yenilgiye uğratılması için kapsamlı bir strateji oluşturulması gerektiğini vurguluyor: “IŞİD’e karşı kapsamlı bir uluslararası birlik sağlanması, bir dizi hedefin yerine getirilmesinde atılacak ortak adımların temelini oluşturacak. Öncelikle biz hem tek başımıza, hem de ortaklarımızın desteğiyle doğrudan önlemler almayı sürdüreceğiz. IŞİD’i askeri açıdan zayıflatmak, Irak ve Suriye’de kontrol ettiği topraklardan çıkartmak için, hem merkezi Irak hem de Kürt güvenlik kuvvetlerini desteklemeye devam edeceğiz. Aynı zamanda modern Suriye muhalefetini de destekleyeceğiz. Bu güçlerin hepsi IŞİD’le cephede doğrudan muhatap oluyor. Irak ve Kürt güçlerinin savaş meydanında kazandığı başarıları, IŞİD’in vahşetini vurgulayacak şekilde, bu örgütün cihat çağrısı yapan propaganda faaliyetlerini de hedef alacağız. Iraklı Sünniler’e IŞİD’in onlar için de ciddi bir tehdit olduğunu anlatacağız. Son olarak da istihbarat toplama faaliyetlerimizi genişletecek, bu örgütün ülkelerimizde tehdit oluşturmalarını önlemek amacıyla güvenlik önlemlerimizi arttıracağız. Kendi ülkelerimizden Suriye ve Irak’a militan akışını önleyeceğiz.”

IŞİD’e karşı mücadele verecek Irak güçleri Bağdat’taki yeni merkezi hükümetten talimat alacak. Bağdat’a destek veren ülkelerden biri de IŞİD karşıtı İran. Amerika’nın eski Bağdat Büyükelçisi Ryan Crocker’a göre, her ne kadar Tahran ve Washington bu kez ortak düşmana da sahip olsa, bu durum koalisyon kurma çabalarını zora sokabilir: “Bölgede çok hassas bir dönemden geçiyoruz. Iraklılar Sünniler’i de siyasi sürece çekecek şekilde herkesi kapsayan bir hükümet kurmaya çalışıyor. Ancak İran ve Amerika’nın gözler önünde işbirliği yapması, sorunu çözmek yerine daha da güçleştirebilir.”

İran’ın devreye girmesinin Suudi Arabistan ve Mısır’ı rahatsız edeceği açık. Bu ülkeler de IŞİD karşıtı koalisyonda öne çıkıyor. Amerikan Üniversitesi’nden Profesör Ekber Ahmet, askeri desteğe ihtiyaç duyması durumunda Amerika için bu iki ülkenin kilit öneme sahip olduğunu söylüyor: “Acımasızca davranışlar, baş kesmeler, azınlıklara baskı, bunların hepsi dikkate alınmalı. Amerika bunları birkaç füze ve bomba atarak düzelteceğini sanıyorsa yanılıyor.”

Ekber Ahmet Obama yönetimini, geçmişte Bush yönetiminin Saddam Hüseyin’e karşı savaşta düştüğü hataya düşmemesi konusunda uyarıyor. Profesör Ahmet’e göre on yıl önceki savaş, Iraklı Sünni militanların IŞİD’in kurulmasına yardım etmesine yol açtı.

XS
SM
MD
LG