Erişilebilirlik

Mars'ta Yeni Bir Sürece Doğru - 2004-06-05


Mars’taki iki Amerikan aracından biri kızıl gezegendeki dağların yapısını incelemek amacıyla yüksek bölgelere doğru ilerliyor.

Altı tekerlekli robot araçlardan diğeri ise, derin bir kraterin çevresinde incelemelerini sürdürüyor. Bu arada yer ekibi, ikinci aracı belki de dönemeyeceği kraterin içine gönderip göndermeme konusunu tartışıyor.

“Opportunity” adlı robot aracın Meridiani ovasındaki kaya tabakalarında yaptığı araştırma, görev ekibindeki jeologların bu yıl başında bölgenin bir zamanlar tuzlu suyla kaplı olduğu sonucuna varmasını sağlamıştı. İki robot uzay aracı, Mars’a, gezegende bir zamanlar hayat olup olmadığını ortaya çıkarmak amacıyla gönderilmişti.

Şimdi diğer uzay aracı Spirit de Mars’ın diğer yüzünde 130 metre genişliğindeki Endurance Krateri’nde benzer kaya tabakaları buldu.

Görev ekibinin yöneticisi Matt Wallace, ekibini kratere girip girmemeyi tartıştığını belirtti ve bir test aracının eğimli farklı kaya yüzeylerinde nasıl ilerlediği konusunda denemeler yaptığını söyledi.

Wallace şunları dedi:

"Eğer içeri girersek, ne kadar deney yaparsak yapalım dışarı çıkamayabiliriz. Bu nedenle risk-fayda değerlendirmesi hala sürüyor. Bu konuyla ilgili tartışmalara geniş zaman ayırıyoruz. Umarım bir noktada uzlaşır ve bir karar veririz.”

Bu arada Opportunity de Columbia Tepeleri’ne doğru yavaş ilerleyişini sürdürüyor. Aracın kalan 400 metrelik mesafeyi bir hafta ila on gün içinde kat etmesi bekleniyor. Arizona Eyalet Üniversitesi bilim adamlarından James Rice, taşlarla kaplı arazinin incelenmesinin tepelerin oluşumunu anlamaya yardımcı olacağını belirtiyor.

Çevredeki bayırlar, bir zamanlar lav veya su biçimindeki bazı sıvı maddelerin bulunduğunun kanıtı olarak görülüyor. Rice, bu araştırmanın Mars tepelerindeki ilk yakından inceleme olacağını vurguluyor ve şunları diyor:

"Columbia Tepeleri, son beş aydır incelediğimiz ovanın içinde buluyor. Şimdi ise yeni bir görev başlıyor. Bizi izlemeye devam edin. Büyük bir keşif yolculuğuna başlıyoruz ve gelin neler bulduğumuzu görün”.

Mars’ın güney yarıküresinde kışın yaklaşmasıyla birlikte iki uzay aracının güneş panellerinde biriken tozlar, araçların ürettiği enerjinin de azalmasına neden oluyor. Bu, özellikle ısıtıcısı arızalı olan Opportunity için daha ciddi bir tehlike oluşturuyor.

Eğer geceleri sıcaklık çok fazla düşerse, kayaların yapısını belirlemekte kullanılan Mini-Tess adlı cihaz bozulabilir. Nevada Üniversitesi araştırmacılarından Wendy Calvin, robotların ilk başta belirlenen üç aylık görev süresini iki ay önce doldurduğunu hatırlatarak bunun ciddi ancak trajik olmayan bir kayıp olacağını vurguluyor. Calvin, robotların şu anda topladığı bilginin kendileri için zaten piyangodan çıkmış gibi olduğunu söylüyor.

XS
SM
MD
LG