Erişilebilirlik

ABD Baskısı Japonya'ya Geri Adım Attırdı - 2003-07-03


Japonya ve İran arasındaki 2 milyar Dolar'lık petrol anlaşması ABD’nin karşı çıkması üzerine askıya alındı.

Japonya Enerji Bakanlığı yetkililerinin İran Petrol Bakanlığı ile anlaşma için öngörülen imzadan şimdilik vazgeçtikleri bildirildi.

Tokyo ile Tahran arasındaki enerji anlaşmasıyla ilgili görüşmeler, Washington’un İran’ın nükleer programına ilişkin kaygıları nedeniyle askıya alındı. Uluslararası Atom Enerjisi Dairesi geçen ay yaptığı açıklamada, İran'ın Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Anlaşması'nı ihlal ettiğini duyurmuştu. ABD, Tahran yönetimini bu anlaşmanın koşullarına uymaya çağırıyor. Tahran’ın nükleer silah üretmeye çalıştığı yönünde kuşkular var.

Bush yönetiminin baskısı sonucu Japonya, Pazartesi günü öngörülen Azegadan Petrol Kaynaklarını Geliştirme Anlaşması'nı imzalamadı.

Japonya’nın devlet petrol kuruluşu ve Japon ticaret şirketi, İran ile 3 yıl önce sözkonusu petrol kaynaklarını geliştirme projesi konusunda ortaklık kararı almıştı.

Bush yönetiminin üst düzey yetkilileri ve Dışişleri Bakanı Colin Powell bir süre önce Japon hükümetini, İran’la imzalayacakları anlaşmanın Tahran yönetimine yanlış mesaj verilmesi anlamına geleceği yönünde uyarmıştı.

Japonya hükümet sözcüsü Yasuo Fukuda, dün, ülkesinin İran’ın nükleer programına ilişkin kaygıları göz ardı edemeyeceğinden anlaşmayı askıya aldıklarını söyledi.

Japonya, ABD’nin yakın müttefiki; terörizme karşı savaşta ve Irak’ın işgalinde Amerika’yı kuvvetle destekledi, ayrıca Washington ile Kuzey Kore’nin nükleer silah programı konusunda sık sık görüş alışverişinde bulunuyor. Başkan Bush, İran, Irak ve Kuzey Kore’yi, nükleer ve diğer kitle imha silahları geliştirmeye çalışan "şer ekseni" ülkeleri olarak tanımlamıştı.

Ryukoku Üniversitesi’nden Ortadoğu uzmanı Sadao Sakai, Japonya ile İran arasındaki 2 milyar Dolar'lık petrol işbirliği anlaşmasının eninde sonunda gerçekleşeceğini düşünüyor. Sakai’ye göre, iki ülke arasında anlaşma sağlanacak; çünkü Japonya’nın petrole ihtiyacı var ve bu anlaşma Japon ekonomisi açısından da önem taşıyor.

Washington’un aksine, Tokyo yönetimi, Japonya’nın en önde gelen ham petrol kaynaklarından biri olan İran ile diplomatik ilişkilerini sürdürüyor. Askıya alınan anlaşma Tokyo hükümetinin enerji planları açısından son derece büyük önem taşıyor.

Japon hükümet kaynakları, petrol şirketi yöneticilerinin İran’la öngörülen ancak imzalanmayan anlaşmaya ilişkin görüşmelerin sürdürüleceğini söylüyorlar. Aynı kaynaklara göre, Japonya, Tahran’ın sahip olduğu nükleer tesisleri denetime açması yönünde uluslararası kurumlardan gelen istekle ilgili tutumunu da dikkatle izleyecek.

XS
SM
MD
LG