Erişilebilirlik

ABD'nin Orta Doğu'yla İlgili Yeni Planları - 2003-05-10


ABD, Orta Doğu’ya barış ve güvenlik getirmek için bir dizi serbest ticaret anlaşmaları imzalamaya hazırlanıyor.

Amerika’yla Orta Doğu ülkeleri arasında yapılacak serbest ticaret anlaşmaları, hukukun üstünlüğü, dürüst yönetim ve terörle savaş ilkelerini benimseyen ve piyasalarını açmak için reformlar yapan ülkeleri ödüllendirme amacına yönelik olacak. Başkan Bush bu planı, dün Güney Carolina Üniversitesi mezuniyet töreninde yaptığı konuşma sırasında açıkladı. Başkan önümüzdeki 10 yıl içinde yapılacak görüşmelerle kurulacak serbest ticaret bölgelerinin, Amerika’nın büyük hedeflerinden birine ulaşma yönünde önemli bir adım oluşturacağını söyledi. Bush, Amerika’nın, etkinliği ve idealizmini, Orta Doğu’da nefretin yerine umudu yerleştirmek için kullanmak istediğini belirtti. Bush şöyle dedi:

“Dünyada terör ve kitle imha silahlarıyla uğraştığımız bir dönemde Orta Doğu’daki gelişmeler Amerika için çok önemlidir. O bölgede duyulan nefret ve öfke Amerikan kentlerine şiddet ve acı getirebilir. Orta Doğu’da barış ve özgürlüğün güçlenmesi, bölgede acıların ve nefret duygularının azalmasını sağlarken bizim güvenliğimize olumlu katkıda bulunacaktır.”

Başkan Bush, müslüman ülkelerin bazılarında ve özellikle Arap ülkelerinde demokrasi eksikliği olduğunu söyledi. Bush kadın hakları alanında bu ülkelerde cidde sorunlar yaşandığını belirtti ve kadınlarına ayrımcılık yapan bir ülkenin ilerlemesinin mümkün olmadığını belirtti. Müslüman dünyasında demokrasiyle yönetilen ülkeler de olduğunu kaydeden Bush şöyle konuştu: “Dünyada müslümanların yaklaşık yarısı demokratik yönetimler altında yaşıyor. Bunlar arasında Türkiye var, Endonezya var... Bahreyn ve Fas’ta serbest seçimler yapıldı. Ürdün’de yapılacak. Katar’da önemli gelişmeler var...”

Başkan Bush, Amerika’nın İran’da ve diğer müslüman ülkelerde, özgürlük arzusu taşıyanları desteklediğini söyledi.

İsrail ve Ürdün’le daha önce serbest ticaret anlaşmaları yapmış olan Amerika, Fas’la da benzer bir anlaşma üzerinde çalışıyor. Başkan Bush, Orta Doğu’da ekonomik fırsatlar daha geniş alanlara yayıldıkça Amerikan halkının kendi ülkesinde kendisini daha güvende hissedeceğini söyledi.

Bush, Orta Doğu’da barış umutlarının, Irak’ta Saddam Hüseyin rejiminin devrilmesi ve Filistin’de bir başbakan atanmasıyla güçlendiğini belirtti. Başkan, bunda Mısır ve Suudi Arabistan’ın siyasi desteğinin de önemli rol oynadığını söyledi.

Bush konuşmasında, İsrail’e yeniden, işgal ettiği topraklarda yeni yerleşim yerleri kurmaktan vazgeçmesi çağrısında bulundu ve Filistinlilerin acılarını hafifletme ve onlara onurlu bir şekilde davranma yolunda somut adımlar atmasını istedi.

Başkan buna karşılık İsrail’in komşularının da bu ülkenin varolma hakkını kabul edip terörü desteklemekten vazgeçmeleri gerektiğini söyledi. Bush, Filistinlilere de şöyle seslendi: “Filistin halkı terörü durdurmak için önlemler alır, barış, demokrasi ve reform yolunda ilerlerse, kendileri ve bütün dünya, Filistin bayrağının özgür ve bağımsız bir ülkede yükseldiğini görecektir.”

Başkan Bush, Orta Doğu sorununa çözüm bulma konusunda çok kararlı olduğunu ve Dışişleri Bakanı Colin Powell’ın, bu kararlılığın gerektirdiği çabayı, yanyana yaşayacak İsrail ve Filistin devletleri kurulması yönünde yorulmaksızın sürdürdüğünü söyledi.

XS
SM
MD
LG