Erişilebilirlik

Başkan Bush'un Irak Politikası - 2002-12-26


Başkan Bush, 2002 yılının önemli bir bölümünü Irak Lideri Saddam Hüseyin’e karşı düzenlenecek askeri bir operasyona destek arayarak geçirdi.

Bush’un, Irak politikasının ilk ipuçlarını geçen Şubat ayında yaptığı Birliğin Durumu adlı yıllık konuşmasında bulmak mümkün. Başkan, bu konuşmasında kitle imha silahları edinmek isteyen teröristlere yardım ettikleri ve bu nedenle de dünya barışını tehlikeye attıkları gerekçesiyle Irak, İran ve Kuzey Kore’yi şer ekseni olarak ilan etmişti:

"Tehlike her geçen gün artarken, buna karşı sessiz kalmayacağım. Amerika, dünyanın en tehlikeli rejimlerine dünyanın en yıkıcı silahlarıyla herkesi tehdit etmelerine izin vermeyecektir."

2002 yılı boyunca Saddam Hüseyin, 11 Eylül terör saldırılarından sorumlu tutulan El-Kaide Lideri Usame Bin-Ladin’in de önüne geçerek, Başkan Bush’un terörle mücadele kampanyasının başköşesine oturdu. Senato’daki Demokratlar, Başkan’ın, Irak’ın oluşturduğu tehdidi gündeminin üst sıralarına taşımasına şüpheyle bakarken, Bağdat’a karşı kuvvet kullanılması için Bush’a yetki veren kararı da engellemeye çalıştılar. Bush ise muhaliflerini, Temsilciler Meclisi’nin Demokrat Azınlık Lideri Dick Gephardt’ın aracılığıyla bölmeyi başardı:

"Bu Amerikan halkı, Kongre ve diğer ülkelerle ortak bir strateji geliştirme yolunda atılan ilk adımdır..."

Başkan Bush, sonunda istediğini elde etti ve Kongre’den Irak’a karşı kuvvet kullanma yetkisini aldı. Yakın çevresi, Başkan Bush’a Saddam Hüseyin’e karşı bir an önce harekete geçmesi için çağrıda buluunrken, Dışişleri Bakanı Colin Powell biraz daha farklı bir yaklaşım konusunda ısrarlı göründü. Bakan Powell, Amerika’nın Irak’a karşı tek başına harekete geçmek yerine Birleşmiş Milletler’den bu konuda destek araması gerektiği görüşünü savundu.

Başkan Bush da Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda yaptığı bir konuşmada Powell’ın önerisine uyarak Irak konusunda örgüt üyesi ülkelerden destek aradı. Bush, bu konuşmasında Irak’ın Birleşmiş Milletler’i hiçe sayarak, bu uluslararası örgütün meşruiyetini sarstığını söyledi:

"Güvenlik Konseyi’nin aldığı kararlara saygı gösterilip, uygulanacak mı, yoksa hiç bir müeyyide ile karşılaşmadan bir kenara mı atılacak ... Birleşmiş Milletler, kuruluş esaslarına hizmet etmeye devam mı edecek yoksa meşruiyetini ve gerekliliğini kayıp mı edecek..."

Başkan Bush, bu konuşmasıyla İngiltere dışında pek de destek görmedi, diğer ülkelerden. Güvenlik Konseyi’nin daimi üyeleri Çin, Rusya ve Fransa, Irak’a karşı kuvvet kullanmak yerine diplomatik kanalların tercih edilmesini istedi.

Başkan Bush’la Teksas’daki çiftliğinde görüşen Çin Lideri Jiang Zemin, Kuzey Kore’nin nükleer silah programlarının durdurulması konusunda Amerika’yla görüş birliğine vardığını ancak Irak’a karşı kuvvet kullanılmasına hala karşı olduğunu söyledi:

"Ulusal çıkar farklılıkları düşünüldüğünde, Amerika ile Çin arasında zaman zaman görüş farklılıkları bulunması son derece normaldir..."

Çin, daha sonra Irak konusunda Amerika’nın çizgisine yakınlaşarak BM denetçilerinin bu ülkeye gitmesini öngören 1441 sayılı karara olumlu oy verdi. Güvenlik Konseyi’nin diğer daimi üyeleri Fransa, İngiltere ve Rusya da olumlu oy kullandı.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Bağdat konusunda Bush’la aynı kaygıları taşıdığını söylerken bir uyarıda bulunmayı da ihmal etmedi. Rus Lider, dikkatlerini Irak üzerinde yoğunlaştıran Bush’un, Pakistan ve Suudi Arabistan gibi ülkelerin teröristlerle bağlantılarını gözden kaçırdığını iddia etti:

"Pakistan’ın elindeki silahlarla, hele hele kitle imha silahlarıyla, neler yapılabilir... Bunu bilmiyoruz, ve bu tehlikeyi gözardı etmemeliyiz."

Başkan Bush ise Irak konusundaki kararlılığını korumayı sürdürdü ve Saddam Hüseyin’in silahlarından arınmaması halinde Irak’a karşı oluşturulacak uluslararası bir koalisyona öncülük edeceğini söyledi:

"Mevcut krizden ortaya ne sonuç çıkacağı daha şimdiden belli. Irak tüm kitle imha silahlarından arınacaktır. Burada belli olmayan sadece silahların nasıl imha edileceğidir."

Irak’ta ne gibi gelişmeler olacağı BM denetçilerinin 27 Ocak’ta sunacakları raporla kesinlik kazanacak. Bağdat, Başkan Bush’un silah denetim sürecini Irak’a saldırmak için bir bahane olarak kullanmak istediğini söylüyor. Bush ise, askeri müdahaleden yana olmadığını, Irak’ın kendi isteğiyle kitle imha silahlarından arınmasını tercih ettiğini belirtiyor.

Başkan, dünya ülkelerinin adil isteklerinin her halükarda yerine getireleceğini de söylüyor.

XS
SM
MD
LG