Erişilebilirlik

Caz En Yaşlı Ustasını Kaybetti - 2002-09-04


Caz orkestrasına vibrafonu getiren Lionel Hampton Cumartesi günü New York’ta 94 yaşında öldü. Caz müziğine büyük katkıda bulunan Lionel Hampton, 1920’lerden bu yana yüzlerce sanatçı ile birlikte çalışmış, orkestrasını dünyanın hemen hemen yerine götürmüştü.

Lionel Hampton, 1908 yılında Kentucky Eyaleti'nin Louisville kentinde doğdu. Küçük yaşta davul ve simbal çalmaya başladı. Ailesi delikanlılık yıllarında Chicago’ya göçetti. Hampton, Chicago’da ilk caz topluluğuna katıldı. Çeşitli türde vurgulu çalgılar üzerinde büyük çaba gösteren Hampton, daha yirmi yaşına basmadan repertuarına davul dışında tympani, marimba ve zelefonu da eklemişti.

1920’lerin sonunda Chicago’dan ayrılan Lionel Hampton, bir çok grupla birlikte çalıştı. Hampton, sesi yüksetilmiş bir zelefon olan vibra-harp çaldığı ilk plağını Hite’s topluluğu ile birlikte doldurdu. Hampton, ilk vibra-harp denemesinde grubun trompetçisi Louis Armstrong’un dikkatini nasıl çektiğini şöyle anlatmıştı: "Daha önce vibraharp hiç çalmamıştım, ama zelefonla aynı keybordlara sahip olduğunu biliyordum. Louis Armstrong’un bir plak kaydı sırasında vibra-harpı stüdyonun ortasına çekip Armstrong’un parçalarından biriyle solo yapmaya başladım. Armstrong öylesine beğendi ki aman bu kalsın dedi ve benden de bundan sonraki parça kaydına katılıp vibraharp çalmamı istedi. İlk çaldığım şarkının adı Memories Of You idi."

Hampton 1936’da Benny Goodman’ın küçük topluluğuna katıldı. Siyah ve beyaz sanatçılar ilk kez önde gelen bir caz topluluğunda birlikte çalıyorlardı. Lionel Hampton o günleri caz müziği için son derece heyecanlı bir dönem olarak anlatmıştı: "O günlerde caz kulüplerde siyahlar gelip kendi müziklerini çalarlardı. Dixieland ve honky tonk, ya da adına ne derseniz, onla başlar ve swing'le bitirirlerdi. Beyazlar ise Easter Bonnet türü dans müziği çalardı. Bu da, onların müziği idi. Ama cazın çok çoşturucu olduğunu, insanların cazı sevdiğini farkettiler ve onlar da caz çalmaya başladılar."

Ünlü vibrafon ustası Lionel Hampton’u “Hamp’s Boogie Woogie” adlı parçasında dinledik. Eski caz plakları Lionel Hampton’un müzik yeteneğinin sadece vibraharp ile sınırlı olmadığını gösteriyor. Örneğin, “Twelfth Street Rag” adlı parçada iki parmakla piyano çalma yeteneğini ve “Jack The Bellboy” adlı parçada da usta davulculuğunu kanıtlamıştı. Lionel Hampton konserlerinde yalnız çalarak değil şarkı söyleyerek ve dans ederek de dinleyicileri çoşturmasıyla ünlüydü. Hampton, bir keresinde showman olmak istediğinie açıkça itiraf etmişti.

Lionel Hampton 1950’lerden başlayarak orkestrasıyla Avrupa, Japonya, Avustralya, Afrika ve Ortadoğu’da konser turlarına çıktı. Londra’da Kraliyet Ailesi, Beyaz Saray’da başkanlar için çaldı. Başkan Bill Clinton, 1996’da Lionel Hampton’a Ulusal Sanat madalyası verdi. Hampton, 1998’de 90. yaşını Beyaz Saray’da konser vererek kutladı. Konserde saksofon çalan Başkan Clinton kendisiyle düet yaptı.

Lionel Hampton sonugelmez konser turlarının dışında Utah Eyaleti'nde kendi adını verdiği bir caz okulu kurdu ve yönetti. Idaho Üniversitesi de müzik okuluna Hampton’un adını verdiği gibi her yıl okulda yine sanatçının adını taşıyan bir caz festivali düzenliyor.

Lionel Hampton en çok 1939 ylında Benny Goodman ve Sid Robbin ile birlikte icra ettiği Flying Home adlı parça ile hatırlanır.

XS
SM
MD
LG