Erişilebilirlik

Irak Ne Kadar Tehlikeli? - 2002-03-18


Bush Yönetimi, Irak’ın terörle savaşta bundan sonraki hedef olup olmayacağı konusunu gündeme getirirken Amerikan Kongresi, Irak’ın yönelttiği tehditi kendi açısından değerlendiriyor. Çok sayıda uzman Kongreye gelerek Irak’ın kitle imha silahları geliştirme yeteneği hakkında bilgi verdi.

Irak’ı, Kuzey Kore ve İran ile birlikte Şer Üçgeni’ne dahil eden Başkan Bush, Bağdat’ın BM silah denetçilerinin dönüşüne izin vermemesi halinde bunun sonuçlarına katlanacağını söylüyor. Bush Yönetimi, Irak’ın 1998’de BM silah denetçilerini ülkeden çıkarttıktan sonra kitle imha silahları geliştirme çalışmalarına yeniden başladığı görüşünde. Birçok uzman da bu görüşe katılıyor. Washington’daki Uluslararası Stratejik Araştırmalar Merkezinde (CSIS) görev yapan eski dışişleri bakan yardımcılarından Robert Einhorn, geçenlerde bir Senato komisyonunda şu değerlendirmeyi yaptı: “Bugün, ya da en fazla birkaç ay sonra Irak, komşularına kimyasal ya da biyolojik silahlarla füze saldırıları düzenleyebilecek duruma girecektir. Irak, dört, beş yıl içinde de kendi ürettiği zenginleştirilmiş uranyum yüklü nükleer füzelerle Orta Doğu’nun hemen hemen tümü ve Avrupa’nın bazı kesimlerini tehdit edebilecektir. Aynı dönemde Irak, kıtalararası füzeleri olmasa bile, başka yollara başvurarak Amerikan topraklarını da nükleer silahlarla tehdit edebilecektir.”

Eski BM baş silah denetçisi David Kay’e göre bu değerlendirmeyi Alman istihbarat yetkilileri de destekliyor. Aynı Senato oturumunda bu konuda yayınlanan raporlardan alıntılar sunan David Kay şöyle dedi: “Almanlar geçen yıl, Irak’ın silah geliştirme çalışmalarını büyük ölçüde arttırdığına işaret ederek, hiç dış yardım görmese bile en kötü olasılıkla üç ile altı yıl arasında nükleer silahlara sahip olabileceğini vurguladı.”

Uzmanların kaygı duyduğu bir başka nokta da, Irak’ın kitle imha silahlarında kullandığı malzeme ve uzmanlık bilgisini terörist örgütlerle paylaşması... Robert Einhorn, Irak’ın kitle imha silahları geliştirme çalışmaları önlenmezse bunun bölgede çok ciddi sonuçlar yaratacağı uyarısında bulundu: “Irak’ı durduramazsak, İran’ın benzer silahlar edinme çabalarını önlememiz çok daha güçleşir. Basra Körfezinde başlayacak bir nükleer silahlanma yarışı, elbette başka yerlerde de bu tür silahlara ilgi gösterilmesini teşvik edecektir.”

BM Genel Sekreteri Kofi Annan, Washington ile Bağdat arasında bir askeri çatışmayı önleyeceği umuduyla geçen hafta Irak Dışişleri Bakanı ile silah denetçilerinin dönüşü konusunda bir görüşme yaptı. Annan, Irak’ı BM silah denetiminin yeniden başlamasına izin vermesi için ikna etmeye çalışıyor. Görüşmelere gelecek ay devam edilecek.

Ancak Bush Yönetimi ve birçok uzman BM’in Irak’taki silah denetim çalışmalarının etkinliği konusunda kuşkulu. Amerikan Kongresi ise bu konuda bölünmüş görünüyor.

XS
SM
MD
LG