Erişilebilirlik

Obama'dan İran'a Kınama


Hawaaii adalarındaki tatilini bölen Başkan Obama, İran’daki son gelişmeleri değerlendirirken sert konuştu. “Amerika, İran halkına karşı şiddet kullanılması ve protestocuların adaletsiz bir şekilde sindirilmesini kınayan uluslararası topluma katılıyor,” diyen Obama bu uygulamaların gözaltılar, yaralanma hatta ölüm olaylarıyla sonuçlandığının altını çizdi.

Başkan, İran halkının evrensel haklarını kullandığını, bunun karşılığında zulüm gördüğünü belirtti. Barack Obama, tüm baskılara rağmen İran halkının cesaret ve sarsılmaz inancına tüm dünyanın saygıyla baktığını kaydetti. Obama, İranlıların adalet ve daha iyi yaşam arzuladığını, İranlı liderlerin korku ve baskıyla halkı yönetme çabalarının bu arzuları söndüremeyeceğini söyledi. Başkan, İranlı yetkililere kendi vatandaşlarının haklarına saygı gösterme, haksız yere gözaltına alınanları da serbest bırakma çağrısında bulundu. Obama, Amerika’nın bu ülkedeki gelişmeleri dikkatle izleyeceğini de sözlerine ekledi.

Obama’dan önce de Avrupa Birliği, Tahran hükümetinin vatandaşlarına karşı şiddet kullanmasını kınamıştı. Birlik, İranlıların ifade ve barışçı toplanma özgürlüğü haklarını kullanmak istediğine dikkat çekmişti. Almanya Başbakanı Angela Merkel İran güvenlik kuvvetlerinin davranışını kabul edilemez bulmuş, İngiltere Dışişleri Bakanı da şiddet olaylarından rahatsızlık duyduğunu bildirmişti.

Rusya’nın tepkisi ise nispeten daha yumuşak oldu. İran’ın geleneksel müttefiklerinden biri olan Rusya, kan dökülmesinden kaygı duyulduğunu bildirdi ve itidal çağrısında bulundu.

İran son günlerde yaşanan sokak gösterilerinde güvenlik kuvvetlerinin halka ateş açtığı iddialarını yalanladı. İranlı yetkililer, ölüm olaylarının çatışmalar sırasında “kazaen” olduğunu bildirdi. Devlet televizyonuna çıkan Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad, alışılageldik suçlamalarını yineledi ve ayaklanmaların arkasında dış mihrakların olduğunu iddia etti. Ancak İnternet’te yayınlanan, kısmen de Amerika’nın Sesi İnternet sitesinde paylaşılan amatör video görüntüler, İranlı yetkililerin ölümcül düzeyde kuvvete başvurmadığı iddialarını yalanlar nitelikte. Amerika’da yaşayan birçok İranlı, Pazar günü Beyaz Saray’ın önünde gösteri düzenledi ve olaylarda ölenleri andı.

Gösteri sırasında Amerika’dan İran’a daha güçlü tepki göstermesini isteyenler oldu. Obama yönetimi, Haziran ayındaki cumhurbaşkanlığı seçimlerini Ahmedinejad’ın hileyle kazandığını iddia eden muhalefete açık destek vermedi. Başkan Obama, ayrıca İran’ın nükleer programı gibi hassas konularda Ahmedinejad’ı doğrudan muhatap alma konusunda açık kapı bıraktı.

Londra merkezli Arap ve İran Çalışmaları Merkezi’nden Ali Nurizade, reform yanlısı İranlıların, Başkan Obama’ya karşı giderek daha fazla inancını yitirdiği ve sabrını tükettiğini söylüyor. Nurizade, “İran’da kimle konuştuysam Başkan Obama’nın politikalarını eleştiriyor,” diye konuştu. Uzman, İranlıların insan hakları savunuculuğunu üstlenen Amerika ve Başkan Obama’ya karşı hayalkırıklığı yaşadığını, Washington’un bir an önce devreye girmesini istediğini söyledi.

Beyaz Saray sözcüsü Robert Gibbs ise İran hükümetinin meşruluğunu değerlendirmenin Amerika’ya kalmadığını açıkladı. Gibbs Başkan Obama’nın, Amerika’nın rolünün İran’da siyasi demagoji haline getirilmesini istemediğini söyledi.

XS
SM
MD
LG