Erişilebilirlik

Amazon Ormanları İçin Verilen Mücadele Film Oldu


1992 yılında Texaco petrol şirketi, Ekvador’da 30 yıl süren faaliyetlerine son verdi. 1993’te bölgede yaşayan 30 bin yerli adına, su ve toprağı aşırı derecede kirlettiği gerekçesiyle Texaco aleyhinde dava açıldı. Hala devam eden dava, “Crude” yani “Ham” başlıklı yeni bir belgesele konu oldu. Ocak ayında Sundance Film Festivali’nde ilk kez gösterilen film, kısa süre önce sinemalarda gösterime girdi.

Belgesel, Ekvador Amazonu’nda, Cofan yerlilerinin atalarından kalan topraklarda başlıyor.

Yapımcı Joe Berlinger anlatıyor:

“Burada, cennet olması gereken yerdeydik. Burası, dünyanın en çok biyolojik çeşitliliğe sahip bölgesi olması gerekirken yüzyıllardır sudan geçimini sağlayan yöre halkı, balıklar öldüğü için yaşamlarını sürdürmekte zorlanıyor ve konserve ton balığı yemek zorunda kalıyor.”

Berlinger, Ekvador’a 12 yıl önce, kuzeyde yaşayan yerlilerle, 2001’de Chevron’un satın aldığıTexaco’yu karşı karşıya getiren davanın en kızıştığı dönemde ayak basmış.

Berlinger, davacıları temsil eden avukat Pablo Fajardo’yla tanıştığı zaman anlatmaya değer bir hikaye keşfettiğini anlamış:

“Fajardo, çok yoksul bir çocukluk geçirmiş, gençliğinde petrol yataklarında çalışmış, yıkıma ve çevreye verilen zarara tanık olmuş, işçilerin aşağılandığına, kötü muamele gördüğüne tanık olmuş. İntikam ateşiyle yanıp tutuşuyor ve mücadeleye hazır.”


Fajardo’nun karşısındaysa çok büyük bir uluslararası şirket var. Filmde, Fajardo, Texaco ve yeni sahibi Chevron’u Amazon yağmur ormanlarına zehirli atık boşaltmaktan sorumlu tutuyor:

“Üç milyar litreden fazla zehirli atık, nehirlere, bataklıklara döküldü. Burada yaşayan yerliler, Texaco tarafından kirletilen bölgenin tamamen temizlenmesini istiyor.”

Filmin yapımcıları, yerlilerle birlikte 2007’de Chevron’un San Francisco’daki hissedarlarıyla yapılan toplantıya katıldı. Sonra Ekvador Cumhurbaşkanı Rafael Correa’yla birlikte bölgeye giderek Fajardo’yla Chevron’un baş avukatı Adolfo Callejas arasındaki şiddetli tartışmaya tanık oldular.

Chevron’un avukatı Adolfo Callejas’a göre, zehirli topraktan alınan örneklerin ne zamandan kaldığını anlamak ve bunu Texaco’ya bağlamak imkansız:

“Bunlar asılsız suçlamalar. Texaco buradaki merkezi inşa etti diye burada kötü ve yanlış giden her şeyden sorumlu olamaz.”

Berlinger içinse bu belgesel, yasal çekişmeden çok daha fazla anlam taşıyor:

“Benim için bu film, yerlilerin içinde bulunduğu kötü durumun öyküsü. Bu, bölge halkının, sanayileşme yüzünden başına gelenleri anlatan bir film.”

Dava devam ederken “Crude” film festivallerinde boy gösteriyor. Ekvador’un Quito kentindeki duygu yüklü gösterimde binden fazla Ekvatorlu bir üniversitenin konser salonunda filmi izledi.

Fajardo’ysa halkı bilinçlenmeye ve Chevron’a daha sorumlu davranması için baskı yapmaya çağırıyor. Chevron’sa davacıları Ekvadorlu yetkililere rüşvet vermekle suçluyor. 27 milyar dolarlık davanın kısa sürede sonuçlanması beklenmiyor.


XS
SM
MD
LG