Erişilebilirlik

20 Yıldan Sonra Siyasete Dönüş: Mir Hüseyin Musavi


İran’da cumhurbaşkanlığı seçimi yarın yapılacak. Bir dönem daha görev yapmak isteyen Cumhurbaşkanı Mahmut Ahmedinejad’ın karşısında üç aday var. Biri kendisi gibi tutucu, ikisi ise reform yanlısı olarak biliniyor. Siyasal gözlemcilere göre Ahmedinejad’ın en çetin rakibi eski Başbakan Mir Hüseyin Musavi.

İran’da 12 üyeli Anayasayı Koruma Konseyi, 20 Mayıs’ta, seçimlere katılmasına izin verdiği adayların listesini açıkladı. 429 erkek ve 42 kadın aday başvurmasına rağmen resmi listede sadece 4 adayın adı vardı: Cumhurbaşkanı Mahmut Ahmedinejad, eski Başbakan Mir Hüseyin Musavi, eski İslami Şura Meclis Başkanı Mehdi Kerrubi ve eski Devrim Muhafızları Komutanı Muhsin Rızai.

Mir Hüseyin Musavi ve Mehdi Kerrubi ılımlı, Cumhurbaşkanı Ahmedinejad ile Muhsin Rızai ise tutucu olarak tanınıyor. Başka bir deyişle Cuma günü İranlı seçmenler iki reformcuyla iki muhafazakâr arasında tercih yapmak zorunda.

Yaklaşık 20 yıldır siyasetten uzak duran eski Başbakan, Cumhurbaşkanı Ahmedinejat’ın en büyük rakibi. Musavi’nin seçim gösteri ve yürüyüşlerine on binlerce kişi katılıyor, özellikle genç seçmenler ona oy vereceklerini söylüyor. Anketlerden birine göre genç seçmenlerin yüzde 54’ü Musavi’ye oy vermeyi planlıyor.

Mir Hüseyin Musavi, kadın haklarını ve gençlerin sorunlarına ilgisiyle tanınıyor. Eski Başbakan ayrıca sert dini kuralların yumuşatılmasından yana. Musavi seçim konuşmalarında sık sık Cumhurbaşkanını hedef alıyor, Ahmedinejad’ın sert açıklamalarının ve düşmanca tutumunun İran’a zarar verdiğini, ülkeyi uluslararası toplumdan uzaklaştırdığını savunuyor.

Mir Hüseyin Musavi, hükümetin ülke nüfusunun çoğunluğunu oluşturan gençlere saygı duymadığını, onların sorunlarıyla ilgilenmediğini söylüyor.

Musavi, seçim konuşmalarında herkesin uymak zorunda olduğu dini kuralları yumuşatma, ahlak zabıtasını kaldırma sözü veriyor. Musavi’nin seçim kampanyasında eşi Zehra Rahnavard da önemli rol oynuyor. Zehra Rahnavard kocasının adaylığını açıklamasından bu yana yanından hiç ayrılmıyor, onun katılamadığı siyasi gösterilerde konuşmalar yapıyor. Zehra Rahnavard’ın en çok üzerinde durduğu konu kadın hakları. Amerika Başkanı Barack Obama’nın eşi Michelle’e benzetilen Rahnavard kadın hakları davasına kocasını da ikna etmiş durumda.

Mir Hüseyin Musavi, bir seçim konuşmasında, İran’da kadınların hem aileleri hem de toplumla ciddi sorunları bulunduğunu söyledi.

Musavi üniversiteyi bitirdikten sonra Şah’a karşı kurulan bir örgüte katılmış, 1979 yılında Şah ülkeden kaçınca da, İslam Cumhuriyeti Partisine üye olmuştu. Yıllarca dinci partinin gazetesinde çalışan Hüseyin Musavi daha sonra kısa bir süre Dışişleri Bakanı oldu. 1981 yılında Cumhurbaşkanı Muhammet Ali Recai’nin bombalı saldırıda ölmesi üzerine yerine geçen Ayetullah Ali Hamaney Musavi’yi Başbakan yaptı. İran-Irak Savaşı sırasında 8 yıl süreyle Başbakanlık yapan Musavi, karneyle yiyecek dağıtımı gibi sıkı ekonomik önlemler alarak İranlıların savaş yıllarında aç kalmasını önledi. Savaş, 1988 yılında, Birleşmiş Milletler’in arabuluculuğuyla hazırlanan barış anlaşmasını Ayetullah Humeyni’nin imzalamasıyla sona erdi. Humeyni bir yıl sonra ölünce, anayasada değişiklik yapılarak başbakanlık makamı kaldırıldı. Daha sonra Ali Akber Rafsanjani’nin Cumhurbaşkanı seçilmesiyle Musavi hükümetten ayrıldı ve siyasi hayattan da çekildi.

Eski Başbakan bu seçimlere de katılmayı düşünmüyordu. Ancak eski Cumhurbaşkanı Muhammed Hatemi seçime katılmamaya karar verdiğini açıklayınca fikrini değiştirdi.

XS
SM
MD
LG