Erişilebilirlik

'Soykırım Tasarısı' Yeniden Gündemde


1915 olaylarının soykırım olarak nitelenmesi çağrısında bulunan yeni bir tasarı Temsilciler Meclisi’ne sunuldu. Demokrat Partili California Milletvekili Adam Schiff tarafından hazırlanan tasarının önce Temsilciler Meclisi Dışişleri Komisyonu’nda oylanması bekleniyor. Oylama tarihi henüz belirlenmedi.

252 sayılı tasarıya şu ana kadar 77 Kongre üyesi destek vermiş durumda. Kongre'de Ermeni Dostluk Grubuna üye 140 civarında milletvekili var. Tasarıda, “Amerikan dış politikasının Ermeni soykırımına ilişkin duyarlılığı yansıtması” isteniyor.

California Milletvekili Adam Schiff, Amerika’nın harekete geçme konusunda manevi sorumluluk taşıdığını öne sürdü. Schiff, “Soykırımın inkarına ortaklık etmek, Amerika’nın çıkarlarına hiç bir zaman hizmet etmedi,” şeklinde konuştu.

Bazı Kongre üyelerinin bu girişiminin Türk - Amerikan ilişkilerinde yine sorun olması bekleniyor. Gözlemciler bu girişimin, Başkan Obama’nın bazı konularda Türkiye’nin desteğini kazanma çabalarını baltalayacağı yorumunu yapıyor. Obama, yaklaşık iki hafta sonra Türkiye’ye gidecek.

Ermeni Lobisi Umutlu

Ermeni lobisi, 1915 olaylarının yıllardır soykırım olarak tanınmasını reddeden Amerika’nın tutumunu değiştirmesi için girişimlerini yoğunlaştırmış durumda. Lobi kuruluşları bu yıl umutlu.

Temsilciler Meclisi Başkanı Demokrat Partili California milletvekili Nancy Pelosi Ermeni lobisinin desteklediği bir isim. Başkan Obama da, Dışişleri Bakanı Hillary Clinton da 2008 başkanlık seçim kampanyası sırasında soykırım nitelemesini kabul etme sözü vermişti.

Cumhuriyetçi Partili California milletvekili George Radonovich de, “Başkan Obama, seçim kampanyası sırasında Ermeni soykırımını tanıyacağına dair kesin bir söz vermişti. Bunu yapmaması dünyadaki bütün Ermenilere bir tokat olur. Benim seçim bölgemdeki seçmenler gerçeklerin savunuculuğunu yapıyor ve ben de bu mücadeleye devam etmeye söz verdim,” dedi.

Ermeni lobisi, İsrail lobisinin Türkiye’yi bu kez savunmakta fazla istekli olmayacağını da hesaplıyor.

Tasarı Bağlayıcı Değil, Siyasi Nitelik Taşıyor

Bu tür tasarıların Genel Kurul’da oylanması için, önce Dışişleri Komisyonu’nda kabul edilmesi gerekiyor. Kongre üyeleri tarafından hazırlanan bu tür tasarıların yaptırım gücü yok; Başkan’ın imzasına sunulmuyor ve bağlayıcı nitelik taşımıyor. Bu tür tasarılar, Kongre üyelerinin görüş veya beklentilerini belirtmiş oluyor. Bağlayıcı olmamasına rağmen tasarının Amerika gibi nüfuzlu bir ülkenin meclisinde kabul edilmesi halinde Ermeni iddialarını destekleyenler güç kazanmış olacak.

Amerika’da 1,4 milyon Ermeni asıllı seçmenin yaşadığı tahmin ediliyor. Tasarıyı sunan Demokrat Partili California milletvekili Adam Schiff’in seçim bölgesinde 80 bin Ermeni asıllı seçmen var. Yani tasarılar tamamıyla siyasi amaçlı – seçmenleri tatmin etmek için hazırlanmış.

Ermeni Tasarıları Engellenmişti

Washington’da Ermeni tehcirini “soykırım” olarak niteleyen tasarılar belli aralıklarla gündeme gelir.

Dün sunulan tasarının aynısı 2007 yılında Temsilciler Meclisi Dışişleri Komisyonu’nda 21’e karşı 27 oyla kabul edilmişti. Ancak Bush yönetimi, Amerikan Silahlı Kuvvetleri ve Türk lobisinin çabalarıyla Amerikan basınının bu konuya yoğun ilgi göstermesi üzerine tasarının Genel Kurul gündemine alınması engellenmişti. Tasarının Bush yönetimine olan muhalefete ve Temsilciler Meclisi Başkanı’nın Ermeni tezlerini savunmasına rağmen gündeme alınmaması Ermeni lobisi açısından büyük bir yenilgiydi.

2005 yılında da aynı çağrıları yapan iki ayrı tasarı, Dışişleri Komisyonu’nda kabul edilmişti. O yıl, Bush’un, son dakika girişimleriyle tasarılar Genel Kurul gündemine alınmamıştı.

Daha önceki Başkan Bill Clinton da benzeri tasarılar üzerinde Meclis’de oylama yapılmasını kişisel girişimleriyle engellemişti.

Gözler Obama’da

Ermeni lobisi bu konuda iki noktada ısrar ediyor: Kongre’nin Ermeni iddialarını tanıması ve Başkan’ın 24 Nisan Ermeni anma günü mesajında “soykırım” sözcüğünü kullanması.

Seçim kampanyası sırasında, California ön seçimine giden günlerde Ermeni tezlerine destek sözü vermesine rağmen Başkan Barack Obama’nın pragmatik bir siyasetçi olduğu düşünülüyor. Obama’nın görev süresinin hemen başında Türkiye’yi ziyaret edecek olması da Türkiye’nin stratejik önemini takdir ettiğinin bir göstergesi. 6 – 7 Nisan tarihlerinde Ankara ve İstanbul’da temaslarda bulunacak olan Obama’nın gündeminde Irak, Afganistan, İran ve Ortadoğu meseleleri var.

Los Angeles Times gazetesi, Türkiye ile Ermenistan arasındaki ilişkilerde kaydedilen gelişmelere de işaret ederek, bu konuda Başkanın açıklama yapmaması yönündeki bir eğilimin hakim olduğunu bildirdi.

XS
SM
MD
LG