Erişilebilirlik

Fransa NATO'nun Askeri Kanadına Geri Dönüyor


NATO’nun askeri kanadından 1966 yılında ayrılan Fransa, geri dönüyor. İttifak’ın Virginia ve Lizbon’daki iki komutanlığını üstlenmek isteyen Fransa’nın bu talebi NATO’nun 3-4 Nisan tarihlerindeki 60’ıncı kuruluş yıldönümü zirvesinde ele alınacak. Bu arada Türkiye’nin Avrupa Birliği üyeliğine karşı çıkan Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy, Ankara’nın NATO bünyesinde engel çıkarmaması için Washington’dan destek istedi.

Dünya ekonomilerini yönlendiren ülkelerde 3-4 Nisan tarihlerinde Strasbourg ve Kehl kentlerinde 60’ıcı yıldönümünü kutlamak üzere toplanacak NATO zirvesi öncesinde yoğun kulisler başladı. Öncelikle NATO’ya girmesi tartışılan Rusya, Sovyetler Birliği’nden ayrılan 6 ülke ile bir araya gelerek NATO’ya alternatif askeri bir güç oluşturmak için kolları sıvarken, Almanya ve Fransa da NATO ve Avrupa Birliği’nin daha yakın çalışması için hareket geçtiler.
İki ülke lideri önceki gün Le Monde gazetesinde ortak bir makale yayınlayarak NATO’yu Avrupa Birliği ile daha yakın çalışmaya davet ederken, Fransa, 1966 yılında çıktığı NATO’nun askeri kanadına geri dönüş yollarını zorluyor. Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy’nin göreve geldiği günden bu yana savunduğu NATO’ya dönüş fikrinin önümüzdeki NATO zirvesinde resmiyet kazanacağı belirtiliyor. Le Monde gazetesi tarafından yayınlanan manşet habere göre Fransa Amerika’dan, biri ABD'deki ittifakın doktrin, organizasyon ve güç kullanımına ilişkin değişikliklerini tespit eden ACT'de (Allied Command Transformation), diğeri de Lizbon'da olmak üzere, 2 komutanlık istedi.

ACT birliklerinin komutası NATO’nun iki önemli stratejik biriminden birisi. Geleneksel olarak Amerikan komutanları tarafından yürütülen bir görev ve 200 kişilik bir ekipten oluşuyor. Ancak bu komutanlık operasyon sırasında rol almıyor. Lizbon bölgesel komutanlığında ise Acil Müdahale Gücü'nün yanı sıra bir de uydu fotoğraflarını analiz merkezi bulunuyor. Yani Fransa’nın talip olduğu iki komutanlık da stratejik olarak önemli ancak operasyonel olarak aynı etkiye sahip değil. Le Monde’a değerlendirmede bulunan bir NATO yetkilisi bu iki birimin ‘Amerika’nın bırakmaya, Fransa’nın da almaya hazır olduğu iki birim’ olduğunu belirtiyor. Önümüzdeki 15 gün içinde 28 üye ülke konuya ilişkin görüşlerini bildirecekler. Karar ise Nisan zirvesinde resmen açıklanacak. Görüşmeleri Fransa’dan Sarkozy’nin diplomasi danışmanı Jean-David Lévitte ile Obama’nın ulusal güvenlik danışmanı General James Jones yürütüyor.

Fransa’nın NATO politikası Türkiye’yi de yakından ilgilendiriyor. Zira Türkiye Avrupa Birliği ile yürüttüğü müzakerelere Sarkozy’nin engel olmaya kalkışması üzerine masaya NATO kartını sürmüş, Fransa’nın askeri kanada girmesine karşı çıkacağını belirtmişti. Cumhurbaşkanı Sarkozy, Türkiye’nin NATO kartına karşılık, AB dönem başkanlığı boyunca Türkiye konusunu gündeme getirmeden, müzakerelerin kendi seyri içinde devam etmesine izin vermişti. Fransız diplomasisi yeni Başkan Barack Obama ve ekibinden Washington’un Ankara ile Paris arasında arabuluculuk yapmasını istedi. Bugün Washington’a hareket eden Fransa Dışişleri Bakanı Bernard Kouchner, Amerikan meslektaşı Hillary Clinton ile Irak, Afganistan, Darfur, Kongo ve İran’ın yanı sıra NATO dosyasını da ele alacak.

Fransa, 1949 yılında kurucusu olduğu NATO’nun askeri kanadından, 1966 yılında dönemin Cumhurbaşkanı Charles de Gaulle’ün tarihi bir konuşmasıyla ayrılmıştı. 60 yıl aradan sonra geri dönmeyi planlayan Fransa’nın dönüşü pratikte çok büyük bir fark içermiyor. Çünkü NATO’ya en çok katkı sunan beşinci ülke olan Fransa zaten 1990 yılından bu yana kısmen askeri kanada entegre olmaya başlamıştı. Üstelik NATO’ya en çok asker gönderen ülkeler arasında yer alıyor. Askeri kanada dönüş kararıyla Fransa 900 askerini daha NATO çatısı altında görevlendirecek.

XS
SM
MD
LG