Erişilebilirlik

Ukrayna Rusya'dan Endişeli


Rusya’nın Abhazya ve Güney Osetya’daki vatandaşlarının can güvenliğini koruma gerekçesiyle Gürcistan’a saldırması, Ukrayna’da kaygı yarattı. Çünkü Rus Karadeniz filosunun bulunduğu Kırım’da da çok sayıda Rus yaşıyor. Kiev hükümeti bir an önce NATO’ya üye olmak istiyor ancak halkın çoğu ittifaka katılmaktan yana değil.

Ukrayna hükümeti, NATO’dan, üyeliğin ilk basamağı sayılan Üyelik Eylem Planına kabul edilmesini istedi. Talep, Ukrayna ile Rusya arasındaki gerginliği arttırmakla kaldı çünkü Ukraynalıların çoğu NATO’ya karşı.

Başkent Kiev ve diğer kentlerde en çok göze çarpan şey duvar ve binalara yapıştırılmış NATO aleyhtarı döviz ve pankartlar. Kamu oyu yoklamaları da, halkın çoğunun Ukrayna’nın NATO üyeliğine karşı olduğunu gösteriyor. NATO’ya muhalefet en çok ülkenin doğu ve güneydoğusunda, Ukrayna’nın Rusça konuşulan bölgelerinde kendini gösteriyor. Örneğin yaklaşık 2 milyon kişinin yaşadığı Kırım’da nüfusun yüzde 58’ini Ruslar oluşturuyor. Kırım’ın Sivastopol kenti, Rusya’nın Karadeniz filosuna da ev sahipliği yapıyor. Rusya’nın üs için Ukrayna’ya yılda 100 milyon dolar kira ödemesine rağmen, Kiev hükümeti, iki ülkesi arasındaki mevcut anlaşmaya dayanarak, Rusya’nın, 2017 yılına kadar üssü boşaltmasında ısrar ediyor.

Albina Gontovaya, Sivastopol’da, Rusya yanlısı bir derneğin lideri. Ukraynalı Rus olan Gontovaya, üsdeki Rus gemilerine işaret ederek “bir gün bunların yerine NATO savaş gemileri görebiliriz” diyor.

Gontovaya, etnik Ruslara çok kötü muamele edildiğini önesürerek “Ukrayna hükümetinden bıktık, bize çok kötü davranılıyor, savaş çıksa belki durum daha iyi olur” diyor.
Gürcistan savaşı sırasında Sivastopol’deki Rus savaş gemilerinin operasyona katılması Ukrayna’yı rahatsız etmiş; Rusya’nın Gürcistan’a bağlı Güney Osetya ile Abhazya’nın bağımsızlıklarını tanımasına karşı çıkmıştı.

340 bin nüfuslu Sivastopol, 18’inci yüzyılda, Kraliçe Katerina tarafından kuruldu. Kent nüfusunun yüzde 70’ini etnik Ruslar oluşturuyor. Ruslar, hem NATO’nun doğuya doğru genişlemesine hem de gerçek vatanları olarak gördükleri Rusya’nın NATO ülkeleri tarafından kuşatılmasına karşı çıkıyor. Sivastopol Belediye Meclisinde Rusları temsil eden Gennadi Basov, Ukrayna’nın neden NATO’ya katılmak istediğini anlayamadığını söylüyor.

NATO’nun askeri bir savunma ittifakı olduğuna dikkat çeken Basov “Ukrayna’yı kime karşı savunacağız ki diyor? NATO’nun Irak, Afganistan ve Pakistan gibi ülkelere asker gönderen saldırgan bir askeri ittifak olduğunu ileri süren yetkili, Ukrayna’nın üye olmasının hiçbir anlamı olmadığını savunuyor.

Ukrayna Parlamentosunda da NATO’ya ciddi muhalefet var. Rusya yanlısı olduğu söylenen Dimitro Tabaçnik adlı bir milletvekili Ukrayna’nın Avrupa Birliği üyeliğine “evet”, NATO’ya ise “ hayır” diyor.

Tabeçnik “NATO’nun ekonomik büyüme kulübü olduğu söyleniyor, halbuki İsviçre, Avusturya, İsveç ve Finlandiya gibi zengin Avrupa ülkeleri NATO üyesi değil!” diyor.
NATO, Nisan ayında, Ukrayna’nın Üyelik Eylem Planına katılmasını, hazır olmadığı gerekçesiyle kabul etmemişti. Plan, aday ülkelerin üyelik için gerekli askeri ve demokratik koşulları yerine getirmelerine yardımcı oluyor.

NATO’nun Ukrayna temsilcisi Michehl Duray, ittifakın son 11 yıldır Kiev’de bürosu bulunduğunu ve görevinin Ukraynalılara NATO’ya katılmanın yararlarının anlatmak olduğunu vurguluyor:

Belçikalı yetkili, NATO’nun sadece askeri bir birlik olmadığını, çevre sorunları, sosyal konular ve barış ve istikrarla yakından ilgilenen bir örgüt olduğunu belirtiyor. NATO Genel Sekreteri Jaap de Hoop Scheffer de, bir açıklamasında, üyeliğin UKrayna topraklarına NATO üssü kurulacağı ya da askeri operasyonlara zorunlu katılım gerektireceği anlamına gelmediğini söylemişti.

XS
SM
MD
LG