Erişilebilirlik

NATO'nun Gündemi Gürcistan


NATO dışişleri bakanları, Rusya’nın Gürcistan’a yönelik askeri müdahalesinin ardından Brüksel-Moskova hattında iyice kötüleşen ilişkileri masaya yatırmak amacıyla olağanüstü nitelikli bir toplantıda bir araya geliyor. Amerika Birleşik Devletleri’nin talebi üzerine Brüksel’de toplanacak olan NATO dışişleri bakanları, Moskova’yı uyarırken Tiflis’e destek mesajı gönderecek.

NATO’nun Rusya’ya karşı belirleyeceği ortak tavır konusunda İttifak içinde görüş ayrılığı var. Her ne kadar yetkililer ortak bir cephe olarak hareket edildiği izlenimi vermeye çalışsalar da görüş ayrılıklarının derin olduğu belirtiliyor. NATO Genel Sekreteri Jaap de Hoop Scheffer’in üye ülke dışişleri bakanlarıyla, konsensüs sağlama amaçlı yoğun bir telefon diplomasisi yürütmesi de bu durumu kanıtlar nitelikte. ABD, İngiltere, Kanada ve Doğu Avrupa’daki Avrupa Birliği ülkeleri sert tutum takınılmasından yana tavır koyarken başını Fransa ve Almanya’nın çektiği, Macaristan ve Slovenya destekli bir başka grup temkinli bir tepki verilmesinden yana tavır koyuyor. Bu kanat daha çok Gürcistan’ın zarar gören altyapısının onarılmasına odaklanılmasından yana.

Belli bir süredir sürekli iniş çıkış ve gerilim odaklı bir boyuta oturan ilişkileri daha da kötüleştirecek bir adım atılmasını ise gerçek anlamda kimse istemiyor. NATO’nun yapacağı uyarının tonunun belirlenmesinde Rusya’nın Gürcistan’dan çekilme taahhüdünü yerine getirme yüzdesi belirleyici faktörlerden biri olacak. NATO’nun bu alandaki temel mesajının “komşu bir ülkeye karşı orantısız güç kullanımından kaçınılması” vurgusuyla şekillenmesi bekleniyor. Sözlü mesajın yanı sıra NATO dışişleri bakanlarının ilk etapta, Rusya’yla planlanan bir dizi askeri ve siyasi toplantı konusunda belirlenen takvime sadık kalınıp kalınmayacağı konusunda karar alması bekleniyor.

Gürcistan’ın olası üyeliği konusunda ise ne bu toplantıda ne de çok yakın gelecekte çok önemli bir gelişme beklenmiyor. NATO dışişleri bakanlarının nisan ayında Bükreş’te yapılan zirvede dile getirdikleri ve Gürcistan’ın “bir gün NATO üyesi olacağı” yönündeki yaklaşımlarının altını çizmekle yetinmeleri bekleniyor.

Rusya’nın NATO’nun Gürcistan’daki gelişmelere “fazla karışmasını” istememesi de İttifak’ın Tiflis’e desteğinin boyutlarını sınırlayan bir niteliğe sahip. Toplantıdaki ana mesajı, Gürcistan’ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne verilen önem oluşturacak. Bölge için oluşturulması öngörülen uluslararası gözlem heyetinde Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı’na (AGİT) destek olunması ve Gürcistan’ın zarar gören altyapısının onarımına katkıda bulunacak uzmanların gönderilmesi NATO’nun çantasındaki opsiyonlar arasında yer alıyor.

Rusya’nın beklentisi ise NATO’nun sorumlu bir yaklaşım sergileyerek dengeli bir karar alması. Rusya’nın NATO nezdindeki temsilcisi Dimitry Rogozin, toplantıyı çok yakından izleyeceklerini belirtti ve gerçeklerle uyumlu bir karar alınmaması durumunda NATO’yla ilişkilerde mevcut işbirliği kalitesinin tutturulmasının zora gireceğini söyledi.

XS
SM
MD
LG