Erişilebilirlik

'Türkiye Suriye Üzerinde Etkili Olabilir'


Amerika Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Walter Douglas, Suriye’nin Lübnan’ın içişlerine karışmasından rahatsız olduklarını söyledi. Douglas, ayrıca Washington’un, Suriye’nin teröre verdiği destekten de kaygı duyduğunu bildirdi.

Devrim Çubukçu Amerika Dışişleri Bakanlığı Yakın Doğu Kamu Diplomasisi Daire Başkanı Walter Douglas’a Amerika’nın Suriye politikasını ve gelişen Şam-Ankara ilişkilerini nasıl değerlendirdiğini sordu:

VOA: Suriye’yle Amerika arasındaki ilişkileri nasıl tanımlıyorsunuz?

DOUGLAS: İlişkiler oldukça güç bir dönemden geçiyor. Suriye ile ilgili üç büyük kaygımız var. Birincisi, Suriye’nin Lübnan’ın içişlerine karışması. İkincisi, Şam hükümetinin teröre verdiği destek ve son olarak da bu ülkedeki insan hakları ihlalleri. İlişkilerin bu üç nedenle iyi olmadığını söyleyebilirim.

VOA: Suriye Irak’ta barış ve güvenliğe katkıda bulunuyor mu? Teröre karşı yürütülen savaşta Suriye’nin yardımcı olduğunu söylemek mümkün mü?

DOUGLAS: Suriye terörü destekliyor, teröre karşı işbirliği yapmıyor. Suriye, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarına karşı gelerek Lübnan’a silah gönderiyor, Hizbullah’a silah sağlıyor, sağlanmasına aracılık ediyor. Suriye’nin Hamas’a destek verdiğini biliyoruz. Suriye teröristlerin topraklarından Irak’a geçmesine izin veriyor. Bütün bunlar Suriye’yi teröristlerle mücadelede, teröristlerin tarafına koyuyor. Dolayısıyla aramızda işbirliği yok, Suriye aslında sorunun bir parçası.

VOA: Amerika Suriye’nin Arap Birliği çatısı altında Lübnan’daki siyasi krizi çözme girişimlerinden memnun mu?

DOUGLAS: Herkes daha fazlasını yapabilir. Suriye Arap Birliği toplantılarına gidiyor, ancak burada genel olarak diğer ülkeler kadar yapıcı tavır sergilemiyor. İşin doğrusu, olumsuz etkileri oluyor. Ne var ki, kısa süre önce Suriye, oluşan görüş birliğine destek verdi.

VOA: Lübnan’da birçok politikacı suikastlerde can verdi ve Suriye bunların bazıları için doğrudan suçlandı. Suriye’nin bu suikastlerde rol oynadığını düşünüyor musunuz?

DOUGLAS: Suriye’nin bu tür birçok girişimi desteklediğine inanıyoruz. Suikastleri soruşturacak bir komisyon oluşturulması için çalışıyoruz. Bu çabalara destek verenlerin ve sorumluların bulunmasını isteyenlerin hedef alındığını görüyoruz. İzler bizi hep Suriye’ye götürüyor. Suriye’ye şunu diyoruz: 'Hizbullah’ı desteklemeyi bırak, terör örgütlerini desteklemeyi bırak ve Lübnan’ın iç işlerine karışma. Bırak Lübnan kendi başına devlet başkanını seçsin, hükümetini kursun ve yoluna devam etsin.'

VOA: İsrail ve Lübnan arasında, İsrail ve Filistinliler arasında bir barıştan önce uzlaşma şansı var mı sizce?

DOUGLAS: Bence önce İsrail ve Filistinliler arasında ne olduğuna sonra da bölgedeki diğer ülkelerin bu çabalara nasıl destek verdiğine bakmak gerekir. Bölge ülkeleri ne kadar çok destek verirse, İsrail ve Filistin arasındaki görüşmelerden o kadar olumlu sonuçlar alırız. Suriye’yi Annapolis Konferansı’na katılması için cesaretlendirdik ve konferansa katılmalarından memnunuz. Ne yazık ki konferanstan bu yana Suriye kendisinden beklediğimiz adımları atmadı, işbirliği yapmıyor. Eğer barış sürecine katılmak istiyorlarsa, kapı açık. Birçok Arap ülkesi bu çabaların bir parçası olmak istiyor. Herkes şiddetten bıkmış durumda. Suriye ne yapabileceğini ve ne yapması gerektiğini biliyor. Başkan Bush’un da söylediği gibi, ‘gizli saklı yok, Suriye’nin yapması gereken, sürece katılmasıdır.

VOA: Amerika dost ve müttefiklerini Suriye ile iş yapmamaları konusunda uyarıyor. Bu arada Türkiye, Suriye’yle ekonomik ve siyasi ilişkilerini geliştiriyor. ABD Dişişleri Bakanlığı bu durumu nasıl değerlendiriyor?

DOUGLAS: Suriye ve Türkiye sınır komşusu. Mardin’de, Şanlıurfa’da bulundum ve Suriye’nin ne kadar yakın olduğunu biliyorum. Sınır komşusu olan iki ülkenin alt düzey bir ticaret ilişkisi olması doğal. Bizim umudumuz, Türkiye’nin, Suriye üzerindeki etkisini, Şam’ın uluslararası barış çabalarını desteklemesini, terörü desteklemeye son vermesini sağlamak yönünde kullanmasıdır. Gelişen ilişkiler Türkiye’ye Suriye üzerinde daha etkili olma şansı veriyorsa, bunu kullanabilir. Önemli olan Suriye’yi barıştan yana çekebilmek ve Şam’ın şiddeti reddetmesini sağlamak. Şimdiye kadar bunu göremedik. Suriye ile Türkiye arasında iyileşen ilişkilerin bu yönde bir yarar sağlamasını umuyoruz.

XS
SM
MD
LG