Erişilebilirlik

İran: Uranyum Zenginleştirmeye Devam


2007 yılında Amerika nükleer programı ve Irak’ta direnişçilere desteği nedeniyle İran’a diplomatik baskılarını sürdürdü. Ancak, İran’la ilgili son istihbarat raporu, iki ülkenin başkentlerindeki siyasi dinamikleri oldukça değiştirdi.

Yıl boyunca Amerika nükleer silah geliştirmekle suçladığı İran’ı uluslar arası toplumdan soyutlamak için çalıştı. Amerika, ayrıca, Tahran’ı Irak’ta direnişçileri desteklemekle de suçladı.

Başkan Bush Ekim ayında düzenlediği basın toplantısında, İran’ın nükleer silaha sahip olmasının üçüncü dünya savaşına yol açabileceğini söyledi:

“İran’da İsrail’i yok etmek istediğini söyleyen bir lider var. Ben de diyorum ki, eğer üçüncü dünya savaşını önlemek istiyorsanız, İran’ın nükleer silah edinmesini engellemelisiniz.”

İran nükleer silah geliştirdiği iddiasını reddediyor, nükleer programının barışçı amaçlı olduğunu savunuyor.

Karşılıklı açıklamalar bir ara oldukça sertleşti ve Amerika’nın İran’a karşı askeri operasyon düzenleyebileceği spekülasyonlarına yol açtı. Ancak, ay başında Amerikan İstihbarat Daireleri yayınladıkları raporda İran’ın nükleer programını 2003 yılında durdurduğunu ve yeniden başladığını gösteren bir işaret olmadığını açıkladı.|

Amerika, İran’la doğrudan görüşmelere başlamak için, Tahran’ın bomba yapımında kullanılabilecek uranyumu zenginleştirmeyi durdurmasını istiyor.

Kongre Araştırmaları Merkezi İran uzmanı Ken Katzman, yeni istihbarat raporunun İran’ı uzlaşma masasından uzaklaştırmasından kaygılanıyor:

“Yönetim, İran’ın kendisine karşı baskının kolaylıkla oluşturulamayacağını anlayarak uranyum zenginleştirmeye devam edeceğini düşünüyor.”

İstihbarat raporu İran Devlet Başkanı Mahmud Ahmedinejat tarafından Tahran’da memnunlukla karşılandı ve Ahmedinejad, bunu ülkesi için zafer ilan etti.

Washington Enstitüsü İran uzmanı Patrick Clawson, raporun, Ahmedinejad’ın durumunu güçlendirdiğini söylüyor:

“Son aylarda İran’da Ahmedinejad’ın saldırgan politikaları ciddi şekilde tartışılıyordu. Bu politikaların ülkeyi tehlikeye attığı ve uzlaşmaya gidilmesi gerektiği görüşü kuvvetleniyordu. İstihbarat raporu İran’da böyle düşünenlere ağır bir darbe vurdu ve Ahmedinejad’ın politikalarında haklı olduğu izlenimi yarattı. Bu yüzden rapor İran’la uzlaşma çabalarında büyük bir geri adımdır.”

Ancak bazı uzmanlar Ahmedinejad’ın halk desteğini arttırmak için Amerika’nın baskılarına sert karşılık verdiğini savunuyor. Kongre Araştırmaları Merkezi’nden Ken Katzman, şimdi baskı kalkınca halkın ilgisinin Ahmedinejad’ın ekonomideki başarısızlığına döneceğini söylüyor. Katzman, İranlıların şimdi dikkatlerini kıskançlıkla, Dubai gibi komşularına çevirebileceğini ve aradaki farkı görebileceğini belirtiyor:

“Sanıyorum İranlılar varili 90 Dolar’a çıkan petrol fiyatlarına bakıp para içinde yüzmeleri gerektiğini düşünecekler. Ancak İran’da durum tam tersi. Bu da özellikle büyük kentlerde büyük hayal kırıklığına yol açıyor.”

Uzmanlar, Mart ayında parlamento, 2009 yılında cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Ahmedinejad’ı sorunlar beklediğine inanıyor. Eski cumhurbaşkanı Muhammed Hatemi 11 Aralık’ta Tahran Üniversitesi’nde yaptığı konuşmada, Ahmedinejad’ın ekonomik politikalarını eleştirdi.

Ahmedinejad indirimli benzin fiyatını arttırdı ve yılın sonuna doğru enflasyon yüzde 19’a çıktı. Uzmanlara göre, Amerika’nın İran’a karşı, bankacılık ve finans sektörlerini de içeren yeni yaptırımları Güvenlik Konseyi’nden geçirmesi durumunda İran’da ekonomi daha da kötüleşebilir.

XS
SM
MD
LG