Erişilebilirlik

Fransa'da Türkiye'nin Lehine Reform


Fransa’da köklü anayasa reformu hazırlığı yapan Komisyon çalışmalarını tamamlayarak 77 değişiklikten oluşan raporunu Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy’ye sundu. Değişiklikler içinde Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne üye olmasına referandumla karar verilmesini öngören anayasa maddesinin kaldırılması hükmü de yer alıyor. Değişiklik sağlanırsa, Türkiye’nin üyeliği önündeki önemli bir engel daha kalkmış olacak.

Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy’nin, seçim kampanyası boyunca vaat ettiği anayasal değişiklikleri belirlemek için atadığı “Akil Adamlar Komisyonu”, çalışmasını tamamlayarak 77 değişiklik içeren raporunu Sarkozy’ye sundu. Cumhurbaşkanı’nın ve parlamentonun görev ve sorumluluklarında önemli değişiklikler öngören rapor “Daha demokratik bir 5’inci Cumhuriyet” sloganıyla hazırlandı. Eski Başbakanlardan Edouard Balladur’un başkanlığını yaptığı 13 kişilik komisyon, cumhuriyet kurumlarının yeniden düzenlenm esi ve çağın gereklerine uyması için yürüttüğü çalışma sonunda, 1958 yılından beri devam eden 5’inci Cumhuriyet'in 22 kez revize edilen Anayasası’nda önemli değişiklikler önerdi.

Anayasa değişiklik paketi içinde Türkiye’yi de yakından ilgilendiren bir madde bulunuyor. Buna göre Türkiye'nin AB’ye üyeliğinin Fransız halkına referandum ile sorulmasını öngören madde, Anayasa’dan çıkarılıyor. Eski Cumhurbaşkanı Jacques Chirac, Avrupa Anayasası’nın reddedilmesine önemli bir gerekçe oluşturan Türkiye’nin Birliğe üyeliği konusunda sağ tabandan gelen baskı üzerine 2005 yılında Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne girip giremeyeceğine halkın kararv ereceğini söylemiş, anayasal değiiklik yaparak bu sözünü ülke anayasasına yazdırmıştı.

Ancak Sarkozy Türkiye ile gerilen ilişkileari düzenleme yolunda attığı adımlar çerçevesinde Türkiye’nin önündeki bu referandum engelini kaldıracağını, Avrupa’dan sorumlu Devlet Bakanı Jean Pierre Jouyet aracılığıyla açıklamıştı. Akil Adamlar Komisyonu, üyelikler konusunda Cumhurbaşkanı’nın “isterse referanduma gidebileceği, isterse Meclis ve Senato’yu ortak toplayarak karar verebileceği” yönündeki eski hükme dönülmesini öngören yeni düzenlemeyi reform paketi içinde yer aldı.

Pakette ayrıca, Cumhurbaşkanı ile başbakanın görevleri net bir biçimde belirlenerek Elysee Sarayı ile hükümet arasındaki yetki karmaşasına son veriliyor.

Cumhurbaşkanının yetkilieri güçlendirilirken, Parlamento’nun da daha denetim altında çalışmasına ilişkin düzenlemeler getiriliyor. Reform paketinde ayrıca nispi temsil sistemi, bireylerin vatandaşlık haklarının garanti altına alınması ve seçimlerde temsil oranlarına ilişkin önemli değişiklikler kaydediliyor.

Sarkozy’nin Anayasa açısından attığı olumlu adımın yanısıra, Avrupa Birliği ile yürütülen müzakere başlıklarının veto edilmemesi olumlu giriyimi de devam ediyor. En azından sözkonusu anayasa değişikliğiyle , Türkiye’nin Avrupa Birliği ile geleceği ipotek altına alınmaktan kurtuluyor. Ancak bütün bunlar Sarkozy’nin Türkiye karşıtı tutumunu değiştirdiği anlamına gelmiyor. Fransa Cumhurbaşkanı, Aralık ayında yapılacak Avrupa Birliği zirvesinde, bir "Akil Adamlar Komisyonu"nun da birlik içinde kurulması istiyor. Sarkozy, bu komisyonda Avrupa’nın sınırlarının belirlenmesini ve yeni üye ülkelerin alınmamasını kararlaştırmayı, Türkiye de dahil diğer komşuları ise Akdeniz Birliği içinde toplamayı hedefliyor. Ancak Sarkozy’nin bu görüşü birlik içinde İngiltere, İspanya, İtalya gibi son derece güçlü üyeler tarafından dahi kabul görmüyor.
XS
SM
MD
LG