Erişilebilirlik

'Iraklı Kürtler'in Devlet Kurması Zor'


Amerikan Savunma Bakanlığı Pentagon için savaş egzersizleri ve savaş sonrası durum senaryoları hazırlayan Emekli Albay Gary Anderson Irak ile ilgili çalışmalarının ayrıntıları Amerika’nın Sesi’ne anlattı.

Evrim Bunn’ın Amerikan düşünce kuruluşlarından Potomac Enstitüsü bünyesinde çalışan Albay Anderson ile yaptığı söyleşinin tam metnini aşağıda okuyabilirsiniz.

VOA: Albay Anderson Pentagon için savaş oyunları egzersizleri yapıyorsunuz. Biraz açıklar mısınız tam olarak nasıl bir yöntem kullanıyorsunuz.?

Gary Anderson: Çeşitli senaryo ya da sorunları değerlendirmek için değişik etnik ya da milli gruplara mensup insanları bir araya getiriyoruz. Bunu gizli mekanlarda yapıyoruz çünkü Amerikan politikalarıyla aynı görüşte olmayan ya da Amerika’dan güvenlik izni alamayacak kişileri de getirmeye çalışıyoruz. Bu tür kişiler en iyi sonuç aldığımız kişiler oluyor çünkü düşüncelerini dürüstçe söyleyebiliyorlar. Önlerine bir problem koyuyoruz ve o sorunu tartışmalarını istiyoruz. Bu kişiler Kürt yerel hükümeti üyesi olabilir, Şii ya da sünni gruplardan kişiler olabilir. Önlerine koyduğumuz soruna nasıl tepki vereceklerini söylemelerini istiyoruz. Hem gerçekten ne yapacaklarını hem de eğer varsa gizli gündemlerini anlatmalarını bekliyoruz. Stimülasyon sırasında gizli gündemlerini karşı tarafa anlatmalarını istemiyoruz ancak biz bunu bilmek istiyoruz. Gerçek sorunları ortaya koymaya çalışıyoruz. Bu stimülasyonlar geleceği tahmin etmeyi değil, olası bir soruna değişik grupların nasıl tepki vereceğini belirlemeyi amaçlıyor. Böylelikle Amerikalı planlayıcılara da nasıl davranmaları gerektiği konusunda fikir veriyoruz.

VOA: Özellikle üzerinde çalıştığınız konu Irak. Irak’ta etnik gruplar arasında ne türk problemlerle karşılaşıyorsunuz?

Gary Anderson: Güney ve orta Irak Şiiler tarafından kontrol ediliyor, batıda Sünniler kuzeydeyse Kürtler var. Eğer Amerika bir çeşit denge sağlayamaz ve Iraklı farklı grupları barış içinde yaşamaya ikna edemezse bence Şiiler merkezi hükümeti kontrol etmek konusunda kendi aralarında bir iktidar savaşına girecek. Ben Kuzey’de Kürtler’in bağımsız bir devlet kurmak isteyeceklerini ve bunda başarılı olabileceklerini sanmıyorum. Çünkü Türkler buna asla izin vermez. Bu Türkler için kabul edilemez bir durum ve bu konudaki fikirlerini bize açıkça söylediler. Kürtler bağımsızlık ilan ederse Türkler devreye girecektir. Kürtler de buna sessiz kalmayacaklarına göre bu durum kuzeyde bir gerilla savaşına yol açabilir ve bu çok kötü olur.

VOA: Dolayısıyla siz Irak’ta bir bölünme yaşanacağını öngörmüyorsunuz.

Gary Anderson: Araplar arasında en azından kağıt üzerinde Irak’ın bölünmesini isteyen olduğuna inanmıyorum. Iraklılar arasında hala güçlü bir milliyetçilik duygusu var. Bu Kürtler için geçerli olmayabilir ancak Kürtler de sahibi oldukları özerklikle Irak’ın bir parçası olarak kalmanın kendileri için en iyisi olduğunun farkındalar. En iyi durumda olan zaten Kürtler, ekonomileri çok iyi durumda. Türkler de PKK konusu hariç Kuzey Iraklı Kürtler’e sorun çıkarmaya istekli görünmüyor. Ancak PKK çok büyük sorun olabilir. PKK ve Kerkük’teki Türkmenler’in durumuna en kısa zamanda çözüm bulunması gerekir. Türkler arasında Türkmenlerin soykırıma uğrayacağı endişesi hakim.

VOA: PKK konusuna dönersek, Türk hükümeti Irak sınırına binlerce asker yığarak Amerika’ya açık bir sinyal göndermişti ancak Amerika’dan somut bir yanıt ya da adaım gelmedi. Sizce yakın gelecekte ortak bir PKK operasyonu mümkün mü?

Gary Anderson: Kürtler’in sorunu şu, Eğer PKK bizim sınırlarımız dışında operasyon yapıyor derlerse bu ayrı bir konu ancak PKK kendi sınırları içinde aktifse ancak Kürtler Amerikan ya da Türk askerlerinin kendi sınırlarını içinde PKK peşinde gitmesini istemiyorsa bu sorun olur. Egemen devletler kendi sınırları tehlike altındaysa sınır ötesi operasyon yapma hakkına sahiptir. PKK sorunuyla bir an önce ilgilenmek Kürt yetkililerin çıkarına olur. PKK Kürt yerel yönetiminin egemenlik ve refahı üzerinde en büyük tehdittir. Bir Türk işgaline karşı ne kadar iyi savaşsalar da bu onlar için ekonomik felaket olur.

XS
SM
MD
LG