Erişilebilirlik

Bosna'da Seçimlere 'Milliyetçilik' Karışıyor


Bosna Hersek’te 1 Ekim’de parlamento seçimleri düzenlenecek. Ancak milliyetçi söylemlerdeki artış, Avrupa Birliği’nde kaygılara yol açıyor. Sırbistan’daki gözlemciler de, özellikle Bosnalı Sırpların dile getirdiği milliyetçi söylemlere dikkat çekiyor.

Bosna-Sırp Cumhuriyeti Başbakanı Milorad Dodik’in, gelecekte kendilerini Bosna Hersek’in bir parçası olarak görmek istemediklerini açıklaması, Batı’da kaygı yaratıyor. Oysa Batılı devletler, Bosna Hersek’te, merkezi hükümetin güçlenmesi için çalışıyordu.

1995’te iç savaşın sona ermesinden sonra, Bosna Hersek iki ayrı cumhuriyetten oluşan bir federasyona dönüştü. Bosna-Sırp ve Müslüman-Hırvat cumhuriyetleri kuruldu.

Seçim kampanyasındaki milliyetçi söylemler, halihazırdaki uçurumu gittikçe derinleştiriyor. Bosnalı Müslüman politikacılar, Bosna-Sırp cumhuriyetinin sonsuza kadar süremeyeceğini, bu cumhuriyetin soykırım temelleri üzerinde kurulduğunu savundu.

Sırbistan, Bosna Hersek’teki seçimlere müdahale etmemeyi tercih ediyor. Ancak Bosna-Sırp cumhuriyetinin “ılımlı milliyetçi” olarak tanınan başbakanı Milorad Dodik, Bosnalı Sırpların, komşu Sırbistan’daki seçimlerde oy kullanabileceğini açıkladı. Benzer haklara sahip Bosnalı Hırvatlar da çift vatandaşlığa sahip ve Hırvatistan’daki seçimlerde oy kullanabiliyor.

Belgrat’ta çıkan Vreme adlı haftalık haber dergisinin dış haberler editörü Seska Stanojloviç, Bosna’daki durumla Kosova’daki durum arasında benzerlik görüyor. Stanojloviç, Kosovalı Arnavutların bağımsızlık ilan etmesi kaçınılmaz olursa, Sırbistan liderlerinin de Bosna’daki soydaşları için bağımsızlık referandumu çağrısında bulunabileceğini belirtiyor.

Stanojloviç, Bosnalı Sırpların, Kosovalı Arnavutlarla aynı haklara sahip olduğunu savunan kesimlere büyük bir fırsat doğduğunu belirtiyor. Diğer uzmanlarsa, Avrupa Birliği ve diğer Batılı örgütlere üye olmak isteyen Sırbistan’ın, Bosnalı Sırplara destek vermeyeceği görüşünde. Belgrat hükümeti, zaten Ratko Mladiç gibi Bosnalı Sırp savaş suçu zanlılarının Lahey’deki uluslararası savaş suçları mahkemesine teslim edilmesi için büyük baskı altında bulunuyor.

Bosna Hersek’teki merkezi hükümeti güçlendirmek amacıyla yürütülen uluslararası çabalarsa bu yıl başlarında sonuç vermeye çok yaklaşmıştı. Bosnalı tarafları temsil eden siyasi partiler, Amerikalı diplomatların da yardımıyla hazırlanan bir planı kabul etmişti. Ancak plan, parlamento tarafından kıl payı reddedildi. Merkezi hükümetin güçlendirilmesi çabaları, seçim yüzünden geri plana itilmiş durumda.

Gerek Bosna, gerekse Kosova’da istikrar, uluslararası Barış Gücü birlikleri tarafından sağlanıyor. NATO, Bosna’da istikrarı sağlama görevini Avrupa Birliği’ne devretti. Kosova’da bulunan NATO gücünün geleceğiyse, bu hafta Birleşmiş Milletler’de ele alınacak.

XS
SM
MD
LG