Erişilebilirlik

Türkiye-ABD Arasında Nükleer İşbirliği


Türkiye ile Amerika nükleer enerji kullanımında işbirliğine gidiyor. İki ülke arasında 2000 yılında imzalanan nükleer enerjinin barışçıl kullanımına ilişkin anlaşma Bakanlar Kurulu tarafından onaylandı.

Türkiye ile Amerika arasında 26 Temmuz 2000 tarihinde imzalanan, “ Nükleer enerjinin barışçıl kullanımına ilişkin işbirliği anlaşması” onaylandı. Bakanlar Kurulu tarafından onaylanan anlaşma, Resmi Gazete’nin dünkü sayısında yer aldı.

Anlaşma ile iki ülke, dünya çapında nükleer yayılmanın önlenmesine ilişkin tedbirlerin kuvvetlendirilmesi konusundaki desteklerini teyit ediyor.

Anlaşmanın ''İşbirliğinin Kapsamı'' bölümünde, tarafların barışçıl amaçlarla nükleer araştırma ve geliştirmede işbirliği yapabileceği belirtilerek, bu tür bir işbirliğinin eğitim, personel değişimi, toplantılar, ortak çalışma ve projelere katılımları içerdiği, ancak bunlarla sınırlı olmadığı bildiriliyor.

“Gizlilik derecesi taşıyan verilerin transfer edilmeyeceğine”dair bir hüküm de içeren anlaşma, “hassas nükleer teknolojinin” transfer edilmemesini de öngörüyor.

Anlaşma, Türkiye’ye transfer edilecek uranyumun küçük miktarda ve düşük düzeyde zenginleştirilmiş olmasını şart koşuyor. Hassas nükleer tesis ve bunların başlıca bileşenleri ise, bu anlaşmada bir değişiklik yapılmadıkça, transfer edilmeyecek.

Anlaşma, Amerika’dan transfer edilen nükleer malzemelerin askeri amaçlarla kullanılmasını ve transfer edilen malzemelerle patlayıcı yapmayı yasaklıyor. Türkiye’de yapılan tüm nükleer faaliyetlerin Uluslararası Atom Enerjisi Ajansının denetimi altında olması gerektiğinin de altı çiziliyor.

İşbirliğinin sona ermesi ise, iki ülkeden birinin anlaşmanın maddelerine uymaması durumunda gerçekleşecek. Ayrıca, bu anlaşmanın yürürlüğe girmesinden sonra Türkiye eğer bir nükleer patlayıcı cihaz patlatırsa Amerika işbirliğini bitirme hakkına sahip olacak. Anlaşma, ilk olarak 15 daha sonra da beşer yıllık dönemler halinde olmak üzere yürürlükte kalacak.

XS
SM
MD
LG