Erişilebilirlik

Kuş Gribiyle Mücadele ve Tedavi Yolları

  • Amy Katz

Kısa süre önce Türkiye’de de görülen ve artık Avrupa ülkelerine yavaş yavaş yayılan kuş gribi hastalığı, ilk kez ortaya çıktığından bu yana, Asya ülkelerinde 60 kişinin ölümüne yol açtı.

Hastalık, henüz Avrupa ülkelerinde insanlara bulaşmış değil. Ancak kuş gribinin insandan insana yayılan bir salgın haline gelmesi durumunda yetkililer, bu hastalığa yakalananları derhal karantina altına alıp tedavi etmek zorunda. Bu aşamada, kuş gribi hastalığına karşı aşı geliştirilmesi ve antibiyotiklerin kullanılması çok önemli.

Kuş gribi hastalığı şu anda en çok kuşlar ve kümes hayvanları arasında tehdit oluşturuyor. Ama virüs değişim geçirip insanlara bulaşırsa bir salgına yolaçması kaçınılmaz olabilir. Bu aşamada hastalığın dikkatle izlenmesi, ortaya çıktığı yerlere derhal aşı ve ilaç sevkedilebilmesi çok önemli. Ancak Amerika Sağlık Bakanlığı Aşı Programı yöneticisi ve Grip Salgınına Karşı Acil Müdahale Birimi’nin başkanı Doktor Bruce Gellin, bu işin doğru ve dikkatli yapılması gerektiği görüşünde. Doktor Gellin, "İlaçların ve aşının yetersiz olması durumunda bunları çok dikkatli şekilde kullanmalı, yanlış yere sevkedilip, ziyan edilmesini engellemelisiniz," diye konuşuyor.

Amerikan Ulusal Alerji ve Bulaşıcı Hastalıklar Dairesi Başkanı Anthony Fauci de bu görüşe katıldığını söylüyor ve ekliyor:

"Endonezya’da yaşandığı gibi değişik bölgelerde kuşlardan insanlara virüs bulaşması vakalarına rastlanıyorsa, bu geniş çapta harekete geçmek için yeterli bir gerekçe olmaz. Elinizdeki antibiyotik ve aşı stoklarını bu tarz seyrek olayların yaşandığı yerlerde harcayamazsınız. Asıl insandan insana bulaşma vakası yaşanırsa, buna müdahale etmek gerek. Bu durumda bölgeyi karantina altına alarak, insanların tedavisine başlar, hastalığın bulaşmadığı kişilere aşı yaparak, bir salgın haline dönüşmesini engellersiniz. İşte bu aşamada, bir salgını önlemek için harekete geçmek zorundasınız."

Halihazırda kuş gribiyle iki ayrı mücadele yöntemi; aşı ve antibiyotik ilaçlar bulunuyor ve bunların kullanım alanları farklı. Antibiyotikler, virüsün insanlara bulaşması durumunda kullanılıyor. Doktor Fauci, grip hastalıklarını tedavi etmek için iki ilaç bulunduğunu söylüyor:

"Bu ilaçlardan biri nöra-mini-daz inhibitörü içeren Tamiflu adlı ilaç. Tamiflu, aynı zamanda hastalığın tedavisinde en fazla kullanılacak ilaç. Şu anda depoladığımız ilaç da bu. M-2 proteini içeren inhibitörler ve aman-tadin grubundan ilaçlar mevcut. Kuş gribi hastalığına yol açan H5N1 tipi virüs, amantadin grubundan ilaçlara dirençli, ama Tamiflu grubundan ilaçlara karşı hala zayıf. Bunun bir nedeni de Asya ülkelerinde kuş gribi virüsü kapmasınlar diye kümes hayvanlarının yemlerine amantadin karıştırılmasından kaynaklanıyor. Bu maalesef büyük bir hataydı ve hastalık bu ilaca karşı kolayca bağışıklık kazanmış oldu."

Bugün çok sayıda ülke, kuş gribi salgınına karşı Tamiflu depoluyor.Bununla birlikte, virüsün yavaş yavaş Tamiflu’ya karşı da direnç göstermeye başladığı yolunda haberler alınıyor. Sağlık uzmanları bu haberlerin doğru olmamasını umuyor. Bir salgın olması durumunda uzmanların güvendiği diğer bir silah da aşı. Aşılar, insanların hastalığa yakalanmadan önce bağışıklık sistemini artırıyor. Eğer virüsün bulaşabileceği insanların sayısı aşı yöntemiyle azaltılabilirse, hastalığın salgın olarak yayılması da yavaşlatılabilir. Bundan dolayı birçok ülke aşı geliştirmeye çalışıyor. Doktor Gellin, Amerika’da geliştirilen aşının H5N1 virüsünün yayılmasına karşı iyi sonuç verdiğini söylüyor:

"Virüsün hala değişim geçirme şansı var, bundan dolayı da geliştirdiğimiz aşı, mutasyona uğramış virüsle başa çıkabilir mi bilmiyoruz."

Uzmanlar, geliştirdikleri aşının, mutasyona uğramış virüsle tam olmasa bile daha verimli mücadele edebileceği görüşünde. Böylelikle virüsün bir salgına karşı kontrol altına alınması ve olası ölümlerin engellenmesi hedefleniyor.

Bu arada kuş gribi hastalığının yayılmaması için başka ne tür mücaleleler yürütülebilir? Tavuk ve hindi etinden kaçınılmalı mı? Kuş gribi virüsü ne kadar yaşayabilir? Tarım Bakanlığına bağlı İstanbul Pendik Veteriner Kontrol Araştırma Enstitüsü Tavuk Hastalıkları Teşhis Laboratuarı Şefi Uzman Veteriner Doktor Birsen Akçadağ, Balıkesir’de görülen kuş gribi virüsünün tehlikelerini ve alınması gereken önlemleri radyomuza anlattı. Fuat Kozluklu'nun yaptığı bu söyleşiyi, yukarıdaki Real Audio bağlantısından dinleyebilirsiniz.

XS
SM
MD
LG