Erişilebilirlik

2008 Başkanlık Seçimi Şimdiden Gündemde


Başkan Bush’un yemin ederek ikinci dört yıllık dönemine başlaması üzerinden yalnızca beş ay geçti. Ancak daha şimdiden bazı Amerikalı politikacılar, 2008’de yapılması planlanan başkanlık seçimlerine, aday olacakları yönünde işaret vermeye başladı.

Amerikan siyasi tarihinde, politikacıların, seçimlerle aynı yıl içinde başkanlığa aday olduklarını ilan etmeleri, çok ender yaşanır. Bu istisnalardan biri , Demokrat Partili John Kennedy’nin, 1960 yılı Ocak ayında başkanlığa aday olduğunu açıklaması ve 11 ay sonraki seçimlerde, Cumhuriyetçi Partili rakibi Richard Nixon’u kıl payı geride bırakmasıdır.

Günümüzde artık başkan adayları, seçimlerden bir ya da iki yıl önce ortaya çıkıyor.

Demokrat Partili Senatör Joseph Biden, geçen seçimlere geç de olsa katılmayı düşündü. Ancak yarışa geç başladğını ve bunun kendisine, yeterli kampanya zamanı tanımayacağını fark edip, adaylığını koymaktan vazgeçti.

Bununla birlikte Senatör Biden, geçenlerde, 2008 yılındaki başkanlık seçimlerine katılabileceğini resmen açıkladı. Televizyona açıklama yapan Biden şunları söyledi:

"Kendime ‘Bu yılın sonuna kadar bir karar vermeliyim’ dedim. Ya bu yarışın içinde ya da dışında olmalıydım. Şimdiyse artık adaylığımı koymaya karar verdim."

Adaylığını koyma olasılığı bulunan diğer Amerikalı politikacılar, üç yıl sonrası için hala “bekle-gör” tavrı takınmayı sürdürüyor. 2000 yılındaki seçimlerde aynı parti içinden George Bush’a karşı yarışan Senatör John McCain, Beyaz Saray için adaylığını koymadan önce, gelecek yıl yapılacak Kongre seçimlerini beklemeyi tercih ettiğini söylüyor:

"Burada mesele başkan olup olmamak değil. Sorulması gereken, başkanlığa gerçekten aday olmayı istemek ya da kazanma şansının olup olmamasıyla ilgili. Bütün bu soruların yanıtı benim için henüz net değil. Bundan dolayı da bir karar vermeden önce, bir-iki yıl beklemeyi tercih ediyorum."

Amerikan siyasi sistemi, bir kişinin en fazla iki dönem başkanlık yapmasına izin veriyor. Beyaz Saray’daki ikinci dönemini yürüten Başkan Bush’un, 2008 yılında yeniden adaylığını koyma ihtimali olmadığı için , Cumhuriyetçi Parti’den çok sayıda politikacı, başkanlığa aday olmayı düşünüyor. Senatör McCain de bunlardan biri... Başkan Yardımcısı Cheney’nin 2008 yılında adaylığını koymayı düşünmediğini açıklamasıysa, Cumhuriyetçi Partili polikacılara daha geniş bir yarış zemini oluşturmuş durumda.

Resmi açıklama yapmasalar da üç yıl sonraki seçimlerde yarışmayı düşünen Cumhuriyetçi politikacılar arasında, Senato üyeleri Bill Frist, Chuck Hagel, George Allen ve Sam Brownback bulunuyor. Aynı şekilde bu partinin üyesi olan New York eski belediye başkanı Rudolph Guiliani ve Massachusetts eyaleti valisi Mitt Romney de bunlar arasında.

Muhalefetteki Demokrat Partili üyelerin 2008 yılındaki başkan adaylığı yarışı da aynı derecede yoğun geçeceğe benziyor.

Senatör Joe Biden’ın yanı sıra, Demokrat Partili senatörler, Hillary Clinton ve Evan Bayh’da olası adaylar arasında. Bunun yanı sıra, geçen yıl seçimleri Bush’a karşı az farkla kaybeden Senatör John Kerry’de yeniden yarışmayı düşünüyor. Senato dışından başkan adaylığı için yarışması beklenen politikacılar arasındaysa, eski Senatör ve başkan yardımcısı adayı John Edwards, New Mexico eyaleti valisi ve eski Başkan Clinton’ın enerji bakanı Bill Richardson, Iowa valisi Tom Vilsack ve Virginia valisi Mark Warner bulunuyor.

Son yapılan kamuoyu yoklamaları, 2008’de aday olması durumunda Senatör Hillary Clinton’a şans tanıyor. Ancak Bayan Clinton, gelecek yıl Senato’ya yeniden seçilmeye öncelik veriyor.

Siyasi uzmanlar seçimlerden üç yıl önce yapılan kamuoyu yoklamalarının çoğunlukla yanlış sonuçlar verdiğine dikkat çekiyor. Uzmanların işaret ettiği bir diğer noktaysa, Jimmy Carter ve Bill Clinton gibi, çok tanınmayan adayların, seçime yakın bir dönemde ortaya çıkıp başarı kazanma olasılığı...

XS
SM
MD
LG